Bewustwording gezondheid leidt niet standaard tot aanpassen sport- en beweeggedrag

19-10-2020 08:20 | 2 jaar geleden Sport
Noor Willemsen

Dit is een expertquote via ANP Expert Support
Kenniscentrum Sport & Bewegen
Aanleiding: ANP

De uitbraak én de gevolgen van corona leiden tot veel aandacht voor gezondheid en leefstijl. Dit komt omdat corona een direct verband laat zien tussen (on)gezonde leefstijl en het verloop van de ziekte wanneer iemand besmet is.

Diederik Gommers, de voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, gaf op 27 maart 2020 al aan dat gemiddeld tweederde tot tachtig procent van de patiënten met corona op de intensive care overgewicht heeft. Ook in andere landen is deze trend te zien (Zorgwijzer, 2020). Dit laat de relevantie van een gezonde leefstijl op het verloop van een ziekte zoals door besmetting met het COVID-19 virus zien. Sport en bewegen speelt een belangrijke rol, omdat het een positief effect heeft op onder andere het immuunsysteem en de preventie van overgewicht.

Ook doorbreken de corona maatregelen veel gewoonten omtrent leefstijl, waaronder bewegen. Denk aan het actief pendelen van en naar werk dat wegvalt en de tijdelijke sluiting van sportverenigingen en het wegvallen van competities.

Bewustwording en gedrag

Het wegvallen van gewoonten dwingt mensen om over hun leefstijl na te denken. Als dat gebeurt, zijn mensen zich bewust van hun eigen gedrag. En bewustwording is de éérste stap in het veranderen van gedrag: bedenken waarom je niet tevreden bent met huidig gedrag.

Ondanks dat meer mensen bewuster bezig zijn met hun gezondheid en meer willen bewegen blijkt het toch lastig om deze motivatie om te zetten naar actie. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat er een gat ligt tussen motivatie en het daadwerkelijk uitvoeren van nieuw gedrag. Dit kan verschillende oorzaken hebben. Iemand stelt zichzelf een onmogelijk (groot of lange termijn) doel of iemand heeft er geen vertrouwen in dat het hem/haar gaat lukken om het nieuwe gedrag uit te voeren. Het helpt om keuzes te maken en concrete en kleine doelen te stellen. Bijvoorbeeld twee keer per week 's avonds een extra rondje wandelen.

Dit is een expertquote van een deelnemer van de dienst ANP Expert Support. De ANP-redactie is niet verantwoordelijk voor deze quote. Zie anp.nl/experts
Kenniscentrum Sport & Bewegen
plaats:
Ede
website:
http://kenniscentrumsportenbewegen.nl

Andere quotes van deze organisatie

Topsporters hebben ook na hun carrière coaching nodig

De overgang van een topsportcarrière naar een ‘gewone’ baan is voor veel topsporters een lastige periode. Uit onderzoek blijkt dat ex-topsporters vaak worstelen met het verlies van hun identiteit als topsporter, de bijbehorende doelen en de dagelijkse structuur.

NRC schreef deze week over het programma ‘TeamNL@Work’ van sportkoepel NOC*NSF, dat topsporters helpt bij de transitie van topsporter naar een andere baan. Dit programma is in het leven geroepen omdat sporters vaak moeite hebben met deze overgang. Ze hebben door de sterke focus op hun sport niet altijd een idee van wat ze daarna willen doen, of hoe ze dat moeten aanpakken.

Uit wetenschappelijk onderzoek naar het einde van de topsportcarrière blijkt dat zulke programma’s hard nodig zijn. Topsporters maken vaak een moeilijke periode door als ze stoppen met sport. Zeker als dit plotseling gebeurt, bijvoorbeeld als ze door een blessure niet meer op topniveau kunnen presteren. 

Topsporters worstelen vaak met het verlies van hun identiteit als ze stoppen; ze hebben het gevoel niets anders te kunnen of te zijn dan topsporter. Het is daarom goed als sporters tijdens hun topsportjaren al nadenken over hun carrière na de sport. Ze kunnen bijvoorbeeld een opleiding gaan volgen of werkervaring opdoen. Ook is het goed voor de mentale gezondheid van ex-topsporters om vooral te blijven sporten naast hun nieuwe baan. 

2 weken geleden

Overheid kan met inzet op sport gezondheidsverschillen tussen arm en rijk verkleinen

In Nederland leven ‘rijken’ nog steeds langer en ook langer in goede gezondheid dan Nederlanders die armer zijn. Een belangrijke reden hiervoor is het verschil in leefstijl tussen arm en rijk. Naast verschillen in roken, overgewicht en ongezonde voeding is ook het verschil in sport en bewegen groot tussen rijk en arm. Terwijl dat juist een belangrijke preventieve oplossing kan zijn om deze verschillen te verkleinen.

Uit onderzoek blijkt dat sport en bewegen van groot belang is voor onder andere de fysieke, mentale en sociale gezondheid en ontwikkeling van mensen. Sporten en bewegen heeft een positief effect op de gemoedstoestand en emoties van mensen, dus op hoe iemand zich voelt. Ook draagt het bij aan een betere stressregulatie, wat erg van belang is bij mensen die kampen met geldzorgen. Maar vooral de fysieke effecten van sport en bewegen leveren veel voordeel op als het gaat om de levensverwachting en gezondheid van Nederlanders. Denk aan het verlagen van onder andere de kansen op hart- en vaatziekten, verkleinen van het risico op diabetes en het verkleinen van (het risico op) overgewicht en obesitas.

De verschillen in sport- en beweeggedrag zijn groot tussen rijk en arm. Mensen met een lagere sociaaleconomische status sporten en bewegen significant minder dan mensen met een hogere sociaaleconomische positie. Dit verschil ontstaat al bij kinderen en jongeren. Maar hoe ouder mensen worden, hoe groter het verschil wordt. Als je kijkt naar volwassen Nederlanders dan sport bijna de helft van de mensen met een laag inkomen nooit (44,1 procent). Voor mensen met een hoger inkomen is dit slechts 6,5 procent. Daarnaast geldt ook dat wanneer lage inkomensgroepen sporten, ze dit overwegend minder frequent doen dan hogere inkomensgroepen.

Als je weet wat sport en bewegen kan opleveren en wat de preventieve werking daarvan kan zijn, zou dat een van de pijlers vanuit de overheid kunnen zijn om de gezondheidsverschillen te verkleinen. Zeker nu de groep met een modaal inkomen ook vaker met geldzorgen kampt, is het risico aanwezig dat de kansenongelijkheid nog verder gaat toenemen. Sport en bewegen kan dus voor een steeds grotere groep van grote waarde zijn. 

2 maanden geleden

Bewegen helpt bij het verminderen van mentale en psychische klachten

Het aandeel Nederlanders met psychische klachten is niet eerder zo hoog geweest. Dit blijkt uit de jaarlijkse Gezondheidsenquête van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Sport en bewegen kan een belangrijke bijdrage leveren om mentale en psychische klachten te verminderen.

Sport en bewegen verlaagt niet alleen de kans op verschillende chronische aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, diabetes en verschillende soorten kanker, maar is ook essentieel voor een mentaal gezonde bevolking. Hier is steeds meer bewijslast voor.

Sport en bewegen zorgen voor positieve veranderingen in gemoedstoestand en emoties. Daarnaast blijkt dat mensen die regelmatig sporten en bewegen minder angstige en depressieve symptomen ervaren. Je ervaart plezierige emoties doordat neurotransmitters zoals endorfines en serotonines in je lichaam toenemen.

Endorfines gaan de pijnprikkels in je lichaam tegen en geven een plezierig gevoel. Serotonine speelt ook een rol bij pijnprikkels en heeft invloed op onder andere geheugen, stemming en zelfvertrouwen. Ook is algemeen bekend dat sport en bewegen door sociale interactie, sociale steun en samen bewegen ook het mentale welbevinden een boost kunnen geven.

De genoemde toename van het aantal Nederlanders met psychische klachten - én de wetenschap dat sport en bewegen hier een positieve invloed op kan hebben - laat de noodzaak zien van een goede samenwerking tussen ggz-professionals, eerstelijnszorg en sport- en beweegsector. De huidige preventie- en sportakkoorden bieden hiervoor goede kansen.

2 maanden geleden

Beweegvriendelijke omgeving levert belangrijke bijdrage aan de gezonde stad

Uit de Gezonde Stad index van Arcadis blijkt dat de grootste steden steeds gezonder worden. Dat is goed nieuws. Ondanks dat er steeds meer aandacht is voor een omgeving waarin je kunt spelen, sporten en bewegen, valt er nog veel te winnen.

Speelplekken, goede sportvoorzieningen, een openbare ruimte met ruimte om te sporten en bewegen en veel groen dragen bij aan een gezonde leefomgeving. Maar een omgeving waarin iedereen wordt gestimuleerd om de fiets te pakken in plaats van de auto, of toch dat ommetje te gaan lopen, vergt meer. Er moet ook ingezet wordt op de organisatie van sportieve activiteiten en het onderhoud van de voorzieningen.

Met de Provinciale Statenverkiezing in aantocht en de groeiende aandacht voor de gezonde leefomgeving, liggen er kansen voor provincies en gemeenten om dit op korte termijn aan te pakken. Zowel met stedenbouwkundigen en planologen, als met buurtsportcoaches en de zorg. Inzetten op een beweegvriendelijke omgeving en activiteiten die meer mensen in beweging brengen, dragen bij aan gezonde en vitale inwoners.

Met alle woningen die gebouwd moeten worden, de klimaatmaatregelen die genomen moeten worden en lessen die we geleerd hebben uit de coronapandemie moet hier aandacht voor blijven, willen we het prettig leefbaar houden in Nederland voor iedereen.

3 maanden geleden

Herstel komt bij vermoeide voetballers in het gedrang

Vermoeide voetballers kunnen moeite hebben om tijdens het WK af en toe helemaal niet aan voetbal te denken. En dat terwijl dit heel belangrijk is voor het herstel. Wanneer het ze structureel niet lukt om het voetbal los te laten, dan kan gepieker ervoor zorgen dat voetballers onvoldoende herstellen en niet alleen fysiek, maar ook mentaal overbelast raken. 

Een WK in de winter heeft gezorgd voor een bijzonder voetbaljaar. Met op 13 november de laatste eredivisiewedstrijd en gisteren de eerste wedstrijd op het WK, hebben veel Nederlandse internationals tussendoor amper een week rust gehad. De vermoeidheid die hierdoor op kan treden, kan ervoor zorgen dat het moeilijker is voor voetballers om hun gedachten te verzetten. Terwijl dit voor hun fysieke en mentale herstel juist heel belangrijk is. 

In de arbeidspsychologie is het een bekend gegeven: als werknemers te maken hebben met hoge eisen, hebben ze meer behoefte aan herstel, maar vinden ze het moeilijker om in hun vrije tijd los te komen van hun werk. Recent Nederlands onderzoek toont aan dat dit ook in de sport geldt. Profvoetballers hebben bij uitstek te maken met hoge mentale druk en zware fysieke belasting. Het is belangrijk dat ze de balans tussen de eisen die de sport stelt en hun herstel goed bewaken. Maar juist op de momenten dat ze goed herstel het hardst nodig hebben, zoals tijdens een WK in een vol seizoen als dit, blijkt dat herstellen door vermoeidheid minder goed lukt. 

Ontspanningsoefeningen kunnen helpen om de vermoeidheid tegen te gaan en het makkelijker te maken om de gedachten te verzetten. Ook sociale activiteiten kunnen voor de nodige afleiding zorgen. Het is bovendien belangrijk om duidelijke grenzen te stellen tussen sport en vrije tijd.

3 maanden geleden

Bewegen onder werktijd helpt bij het verminderen van burn-outklachten

In 2021 hadden bijna 1,3 miljoen mensen last van burn-outklachten. Dat blijkt uit de factsheet Werkstress, gebaseerd op de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) van onderzoeksbureau TNO en statistiekbureau CBS. Regelmatig bewegen kan bijdragen aan het herstellen van stressklachten. 

Chronische stress en een burn-out tasten de hersenen aan, ze verslechteren het kortetermijngeheugen en verminderen het concentratievermogen. Sport en bewegen hebben zowel een behandelend als beschermend effect, het helpt klachten verminderen en (verergering) voorkomen. 

Nu veel mensen een hoge werkdruk en burn-outklachten ervaren, is het essentieel om mensen te ondersteunen om te sporten en bewegen. Uit onderzoek blijkt dat bewegen leidt tot groei van de hippocampus, een hersengebied dat samenhangt met onder meer geheugen en stress. Sport en bewegen dragen ertoe bij dat de stressgevoelens die we ervaren geleidelijk afgevoerd worden. Dit zorgt ervoor dat we ten eerste weer herstellen van de stressvolle situatie en ten tweede beter in staat zijn met toekomstige stressprikkels om te gaan. 

Regelmatig sporten en bewegen zorgt ook voor minder risico op angstige- en depressieve klachten. De grootste effecten treden op bij matig tot intensieve activiteit, waarbij de hartslag stijgt en de ademhaling versnelt, maar praten nog kan. Hierbij geldt dat elke beweging telt, maar meer bewegen is beter. 

Volgens het onderzoek van TNO en CBS vindt 42 procent van de werknemers dat er maatregelen moeten komen tegen werkstress. Bewegen kan hier een belangrijk onderdeel van zijn. Naast dat mensen zelf kunnen proberen meer te bewegen door de dag heen, denk aan een lunchwandeling of bijvoorbeeld gezamenlijke bootcamp, hebben werkgevers een belangrijke rol in het faciliteren van bewegen tijdens de werkdag.

3 maanden geleden