Haal libellen in de tuin tegen irritante muggen

17-06-2021 14:32 | 11 maanden geleden Binnenland
Maarten Bruns

Dit is een expertquote via ANP Expert Support
IVN Natuureducatie
Aanleiding: Warmte en buien: garantie voor muggen

Veel mensen hebben de eerste muggenbulten van deze zomer alweer te pakken. Irritant natuurlijk, maar er is iets te doen aan die vervelende muggen in je tuin. Zorg dat de libelle op bezoek wil komen. Die eet namelijk heel wat muggen op. Daarom is het belangrijk om je tuin natuurvriendelijk te maken met een vijver vol inheemse waterplanten. Daarmee help je de libelle, want hoewel het tot 2007 goed ging met de verspreiding van libellen is dat inmiddels al een flink aantal jaren niet meer zo.

Komend weekend is de ‘Tuintelling voor Libellen’ en hopelijk worden er weer veel libellen en waterjuffers gespot. Uit onderzoek blijkt dat het vooral niet goed gaat met de libellenpopulatie rondom wateren met landbouwgif. Het bekende ‘lantaarntje’ groeit daar veel langzamer en krijgt ook aanzienlijk minder nakomelingen dan in gifvrije natuur. Daarom vindt IVN Natuureducatie het belangrijk dat we wel in onze tuinen goed voor de libelle zorgen.

Tuiny Poel

Wat veel mensen niet weten is dat libellen leven van allerlei vliegende insecten. In een natuurvriendelijke tuin vliegt van alles rond waar de libellen naar hartenlust op kunnen jagen. Een bijkomend voordeel van tuinlibellen is dat ze onder én boven het water het aantal muggen in toom houden. Ideaal voor de libelle is om een kleine tuinpoel aan te leggen met inheemse waterplanten, zoals een ‘Tuiny Poel’ die we sinds kort bij IVN promoten naast het Tiny en Tuiny Forest. Een waterplant als de kattenstaart is een mooie inheemse moerasplant, die juffers graag gebruiken als rustplek of uitkijkpost.

Libellen zijn niet alleen belangrijk voor de biodiversiteit, maar ook prachtig om te zien: van de rode vuurjuffer tot de blauwe lantaarndrager. Het mooie van libellen is dat ze erg mobiel zijn. Als de omstandigheden goed zijn, komen ze al snel. De blauwe glazenmaker is wel een van de meest spectaculaire libellen in tuinen. Deze grote helikopter vliegt ongeveer vanaf juli door de tuin, in zeer rustig tempo en vaak laag boven de grond. Maar ook de kleinere soorten, zoals de vuurjuffer zijn schitterend om te zien en op dit moment in grote getalen parend boven stadvijvers te vinden.

Houd muggen weg

Als je overigens echt geen steekmuggen wilt, zorg er dan in ieder geval voor dat je geen losse bakjes of emmers met water in de tuin laat staan. Dit zijn ware kweekvijvers voor muggen, aangezien er geen andere beestjes in zitten om ze in toom te houden. Een open regenton kan ook een waar muggenparadijs zijn. Opgepast dus.

Maarten Bruns is expert stadsnatuur van IVN Natuureducatie
Dit is een expertquote van een deelnemer van de dienst ANP Expert Support. De ANP-redactie is niet verantwoordelijk voor deze quote. Zie anp.nl/experts
IVN Natuureducatie
plaats:
Amsterdam
website:
https://ivn.nl

Andere quotes van deze organisatie

Broedseizoen in volle gang, dus blijf op het pad tijdens Dag van het Nationaal Park

24 mei is de Dag van het Nationaal Park en daarom zijn er komend weekend al veel activiteiten in onze Nationale Parken. Als IVN Natuureducatie vinden we het geweldig dat veel mensen in coronatijd de natuur meer zijn gaan waarderen, maar ze moeten wel beseffen dat het broedseizoen in volle gang is. Daarom roepen we echt op: Blijf op het pad!

In de Nationale Parken is het de afgelopen jaren veel drukker geworden en dat is begrijpelijk. Het is heerlijk en goed voor je gezondheid om in de natuur te zijn. Maar we moeten wel goed voor die natuur zorgen. Overal zijn nu broedende vogels, die je niet moet verstoren. In Nationaal Park Zuid-Kennemerland hadden ze vorig jaar zo’n mooie slogan: ‘Blijf jij op het pad, dan blijf ik op mijn nest.’ En dat is precies waar het om draait.

Onveilig in eigen park

Als broedvogels voortdurend verstoord worden, gaan ze zich onveilig voelen, waardoor hun jongen mogelijk te weinig voedsel krijgen. Of misschien trekken de vogels gewoon wel weg uit het park. Dat willen we toch niet hebben? Bovendien is op de paden blijven niet alleen van belang voor broedvogels, maar ook voor andere dieren in het park, zoals konijnen, hazen en reeën die in het voorjaar jongen krijgen. Ook zij hebben rust en ruimte nodig.

Dat is ook iets wat we vooral willen zeggen tegen hondenbezitters. Nog altijd laten mensen hun honden los op plekken waar ze moeten zijn aangelijnd. Waarschijnlijk zien ze niet in waarom hun dier vast moet, want hij doet toch geen vlieg kwaad? Maar ze beseffen niet dat hun trouwviervoeter ook vlak naast het pad in de natuur al voor onrust zorgt. Alleen al door sporen achter te laten. Daarom zeggen wij: geniet van onze mooie Nationale Parken, maar met respect voor de natuur!

1 week geleden

Zelf groente en fruit kweken als boodschappen door inflatie te duur zijn

De inflatierecords worden iedere maand gebroken, wat ook is terug te zien in de supermarkt. De prijzen rijzen de pan uit, zo ook voor groenten en fruit. Van alles wat geïmporteerd moet worden uit het buitenland schiet het prijskaartje omhoog. Wat IVN Natuureducatie betreft is het daarom nu nog belangrijker om aandacht te hebben voor lokaal geteeld voedsel. En nog mooier: verbouw je groente helemaal zelf.

Een krop biologische sla in de supermarkt kost al snel 2,50 euro. Een zakje biologisch slazaad ook. Maar uit dat zakje slazaad haal je al snel honderd kropjes sla. Veel grond heb je daar niet eens voor nodig. Een krop sla kweek je zelfs in een pot op je balkon. Tel uit je winst, snel verdiend dus. En ja, dat kost ook nog wat compost, aarde en werk, maar dat laatste is alleen maar een pluspunt. Zelf tuinieren levert namelijk nog extra voordelen op: gratis lichaamsbeweging, frisse buitenlucht en ontspanning.

Schooltuin

Door alles wat er nu speelt in de wereld merken we hoe afhankelijk we zijn geworden wat betreft onze voedselvoorziening. Weten hoe je eten groeit en je eigen voedsel kunnen verbouwen zou een basisvaardigheid moeten zijn. IVN Natuureducatie roept daarom niet alleen volwassenen op om zelf aan de slag te gaan in de moestuin, maar wil ook graag dat moestuinieren onderdeel is van het lesprogramma op school. Het is niet voor niets dat mei is uitgeroepen tot Maand van de Schooltuin.

Gezonde generatie

Moestuinieren heeft kinderen heel veel te bieden. Lekker buiten aan de slag, met de handen in de aarde. Respect krijgen voor alles wat leeft met als beloning voor al die goede zorgen een heerlijke maaltijd die op school klaargemaakt kan worden of thuis met verse groente uit de schooltuin. Een enkel zaadje biedt dus zoveel meer dan alleen een krop sla. En de echte winst zit niet alleen in het geld dat bespaard wordt, maar in de basis die gelegd wordt voor een gezonde ontwikkeling van onze toekomstige generatie.

2 weken geleden

Iedere basisschool een binnenbos voor betere sfeer en concentratie

Woensdag 18 mei is het de tiende editie van Wereld Plantendag. Een goed moment om scholen op te roepen hun klaslokalen om te toveren tot groene oases. Iedere basisschool in Nederland moet voorzien worden van een ‘binnenbos’. Een heel scala aan planten in de klas bevordert de sfeer en zorgt ervoor dat kinderen zich beter kunnen concentreren.

Inmiddels beschikken zo’n 130 basisscholen in ons land over een binnenbos en iedereen is razend enthousiast. Veel kinderen vinden hun huidige lokaal saai. Vol met planten is het veel gezelliger. Kinderen brengen veertig procent van de tijd dat ze wakker zijn door in het klaslokaal. Dan is het belangrijk om rekening te houden met de sfeer en het binnenklimaat. Uit allerlei onderzoek blijkt bovendien dat groen stress verlaagt. In de klas, waar ook vaak getoetst wordt, is dat prettig. Bovendien werken al die plantjes ook nog eens geluiddempend, waardoor er minder rumoer is en kinderen zich beter kunnen concentreren.

Rekenen met planten

Planten in de klas leveren echt veel winst op. Leerlingen voelen zich verantwoordelijk voor hun eigen plantje. Ze verzorgen ze, ze stekken ze voor thuis of bijvoorbeeld voor het verzorgingshuis in de buurt, maar ze worden ook geïntegreerd in de rekenles. Leerlingen meten bijvoorbeeld hoeveel hun plantje is gegroeid in hoeveel weken. Hoeveel millimeter is dat dan per week?

En ook zorgen we natuurlijk voor succeservaringen. De schoolplanten in het binnenbos, zoals de sanseveria en de graslelie, zijn daar wel op uitgekozen. Die kunnen bijna niet dood.

2 weken geleden

Enige Nederlandse trekduifje vlucht voor kou, maar wordt vervolgens bejaagd

Morgen is de Internationale Dag van de Trekvogel. Belangrijk, want hoewel de interesse en waardering voor vogels in ons land de laatste jaren – mede door corona – alleen maar is toegenomen, zijn er veel vogels die het moeilijk hebben. Op de Rode Lijst van Nederlandse Broedvogels staan ruim veertig soorten onder de noemers ‘ernstig bedreigd’, ‘bedreigd’ of ‘kwetsbaar’. En dan laten we de categorie ‘gevoelig’ nog even buiten beschouwing. De aandacht is dus hard nodig.

In behoorlijk wat landen wordt er nauwelijks naar het vogelwelzijn omgekeken. Veel trekvogels, die we graag in de zomer terugzien, lopen in zuidelijkere landen het risico om de reis naar Nederland niet te overleven. Neem bijvoorbeeld de zomertortel, die in Zuid-Europa en Afrika als delicatesse wordt gezien en zodoende wordt bejaagd. Ieder jaar is het maar weer afwachten hoeveel zomertortels de winter hebben overleefd.

Afname met 85 procent

Dat is dus niet door te barre weersomstandigheden, maar omdat deze kleine duif (overigens de enige duif die we in Nederland kennen die in de winter op zoek gaat naar warmere oorden) doodleuk op het menu staat. Tegelijk neemt geschikt broedgebied in ons eigen land al jaren af. In vergelijking met 50 jaar geleden is de populatie zomertortels hierdoor fors verminderd. Sterker nog: sinds de jaren zeventig is de afname maar liefst 85 procent. Het beestje staat daardoor op de Rode Lijst van Nederlandse Broedvogels, die wordt opgesteld door de Vogelbescherming, en wordt als kwetsbaar gezien. Er zijn nu nog minder dan 900 paartjes die Nederland terug weten te vinden. 

Noordse stern

Helaas geldt dit voor nog veel meer trekvogels. Neem bijvoorbeeld ook de noordse stern, die ieder jaar op en neer vliegt van de Noord- naar de Zuidpool en zodoende wereldkampioen lange afstandstrek is. Deze vogel vliegt ieder jaar qua afstand de wereld rond. Hoe doortastend het dier ook mag zijn, helaas wordt ook deze mooie trekvogel bedreigd. Broedplaatsen lijden onder verstoring en er is lang niet altijd voldoende voedsel te vinden voor de noordse stern, die erg gebaat zou zijn bij onder andere verduurzaming van de visserij. En dat geldt voor wel meer vogels. Als we niet uitkijken, schuiven steeds meer vogels op de Rode Lijst weer een categorie op. Dat moeten we toch met z’n allen willen voorkomen.

2 weken geleden

Leer kinderen in de schooltuin al omgaan met droogtestress

Zelden is het zo vroeg in het voorjaar zo droog. Dit voorjaar behoort tot de droogste sinds 1906. Niet alleen de boer baart het droge voorjaar zorgen, ook in de honderden Nederlandse schooltuintjes wordt de oogst spannend als regen langer uitblijft. Wat IVN Natuureducatie betreft is het daarom de hoogste tijd dat kinderen in de schooltuin gaan leren hoe om te gaan met de klimaatverandering.

Komende maandag start de eerste editie van de Maand van de Schooltuin. De maand is in het leven geroepen om het schooltuinieren in Nederland meer op de kaart te zetten. Uit onderzoek van DUO in opdracht van de Alliantie Schooltuinen blijkt dat nu 1 op de 5 scholen in Nederland een schooltuin heeft, waarin leerlingen de fascinerende reis van een zaadje naar een slaatje beleven.

Met de huidige droogte is het maar de vraag of dat zaadje een slaatje kan worden. Nu is de schooltuin natuurlijk een mooie plek om ook te ervaren dat niet altijd alles lukt, maar we zien natuurlijk veel liever dat kinderen een succeservaring hebben en vol trots die grote zelf geweekte krop sla of zelf geteelde worteltjes mee naar huis kunnen nemen.

Mulchen

Nu de droogte steeds meer bij ons klimaat lijkt te gaan horen, vormt de schooltuin een goede leerschool. Want hoe ga je in de tuin om met de klimaatverandering? Te denken valt aan simpele oplossingen, zoals mulchen. Door een laagje organisch materiaal, zoals bijvoorbeeld bladeren, rondom planten aan te brengen, wordt het water langer vastgehouden. Ook zou natuurlijk iedereen een regenton in de tuin moeten hebben om water op te vangen.

De schooltuin is een perfecte plek om met kinderen onderzoekend te leren en te ontdekken hoe je kunt zorgen dat vocht langer beschikbaar blijft in de tuin zonder dat je hoeft te sproeien. Ook leren ze welke planten in de schooltuin beter tegen droogte kunnen.

Hulptroepen

We beseffen heel goed dat schooltuinieren voor veel leerkrachten nog best een uitdaging is. Ruim tachtig procent geeft aan graag gebruik te maken van een schooltuin, maar wil daar dan wel hulp bij krijgen. Wat IVN Natuureducatie betreft hoog tijd om de bladluizenouder net zo normaal te maken als de luizenouder: ouders of grootouders met groene handen die de leerkracht ondersteunen bij het schooltuinieren. Hopelijk wordt de oogststress door de droogte met die kundige hulp omgebogen naar een leerzame ontdekkingsreis. 

4 weken geleden

De aarde vergaat, maar we willen wel uitrekenen wanneer

Een toenemend aantal leerlingen verlaat het onderwijs met te weinig kennis van taal en rekenen concludeert de Inspectie van het Onderwijs in het rapport ‘De Staat van het Onderwijs 2022’. De Tweede Kamer pleit bij minister Wiersma voor meer focus op de basisvaardigheden. Waar is de echte wereld in het onderwijs gebleven? Als IVN Natuureducatie vinden we dat die centraal moet staan. Maar de mindset is nu: de aarde vergaat, maar we willen wel kunnen uitrekenen wanneer dit gebeurt.

Met een focus op rekenen en taal sluiten we onze ogen voor de wereld van vandaag. De overleden pedagoog Sir Ken Robinson zag het heel helder. Hij zei: ‘ons huidige onderwijssysteem put onze geesten uit zoals wij roofbouw plegen op de aarde.’ Juist deze tijd van klimaatverandering en verlies van biodiversiteit vraagt om onderwijs dat zich niet eenzijdig richt op taal en rekenen. Wat we nodig hebben is juist een brede ontwikkeling van talenten van kinderen, die ze helpt om hun plek in een snel veranderende wereld te begrijpen.  

Juist met aandacht voor de echte wereld in het onderwijs krijgen rekenen en taal betekenis. Het uitrekenen van een diameter wordt een stuk interessanter als je de groeisnelheid van je eigen boom op het schoolplein aan het volgen bent.

Te veel focus op prestatie

Door nu de komende twee jaar volop te gaan inzetten op taal- en rekenlessen wordt volledig voorbijgegaan aan wat leerlingen nodig hebben. Voor een gezonde generatie is welzijn belangrijk. Er wordt nu veel te veel gefocust op prestatie. Het draait veel te veel om cijfers. Moeten we een land worden met alleen professoren terwijl niemand meer weet hoe je voedsel verbouwt of een lekkende kraan kan repareren?

Laat alsjeblieft de ogen bij de beleidsmakers een keer opengaan. Zorg voor groene schoolpleinen, waar aantrekkelijke buitenlessen kunnen worden gegeven. Op zo’n manier komen leerlingen tot bloei en werken we tegelijkertijd aan het herstel van de aarde en een verfrissing van ons onderwijssysteem.

1 maand geleden