Sociaal professionals kunnen helpen om de digitale kloof te verkleinen

05-07-2022 14:05 | 1 maand geleden Binnenland
Mellouki Cadat-Lampe

Dit is een expertquote via ANP Expert Support
Movisie
Aanleiding: Digitalisering moet ouderenzorg toegankelijk houden (3) | ANP

Ouderen die zorg nodig hebben, moeten in de toekomst waar mogelijk digitaal en op afstand worden geholpen, schrijft minister Conny Helder. Veel ouderen zijn nu nog niet voldoende digitaal vaardig. Dat geldt trouwens ook voor meer groepen. Denk aan mensen die laaggeschoold zijn, een laag inkomen hebben, mensen met een vluchteling- en migratieachtergrond.

Gemeenten en maatschappelijke organisaties zijn daarom aan zet om deze kloof te dichten, maar er ligt ook een belangrijke rol voor sociaal professionals. Zij moeten achter de voordeur komen bij mensen die moeite hebben om mee te doen aan de online leefwereld.

Er is een digitale kloof tussen generaties (jong en oud) en we verwachten dat er daardoor in de toekomst steeds meer een sociale kloof zichtbaar wordt tussen mensen. Aan de ene kant zij die ict en online informatie kunnen inzetten voor het verbeteren van de eigen positie en anderzijds mensen die dat niet kunnen. De online kloof heeft ook offline impact. Mensen die digibeet zijn en die hun DigiD niet kunnen gebruiken, zijn uitgesloten van dienstverlening van de overheid. Anders komen groepen, waaronder veel ouderen nog verder van de maatschappij af te staan.

Voor sociaal professionals en voor gemeenten is het belangrijk te beseffen dat 20 procent van de Nederlandse bevolking niet beschikt over digitale basisvaardigheden. Deze burgers kunnen het niet alleen. Op het moment dat de samenleving digitaliseert en je als professional niet bewust bent van de digitale kloof, dan kun je je opdracht niet meer adequaat vervullen.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met onze expert Mellouki Cadat-Lampe, of de communicatieadviseur Olaf Stomp.
Dit is een expertquote van een deelnemer van de dienst ANP Expert Support. De ANP-redactie is niet verantwoordelijk voor deze quote. Zie anp.nl/experts

Andere quotes van deze organisatie

Onzichtbaar zijn geen optie voor lhbti+-gemeenschap

Dit weekend gaat in Amsterdam de Pride van start. Het evenement draagt veel bij aan de zichtbaarheid van de lhbti+-gemeenschap. En dat is nog steeds hard nodig. Onlangs werden in Maastricht foto’s van de Pride Photo tentoonstelling beklad met zwarte verf. Dit gebeurde ook al bij exposities in Vlissingen en Almere. 

Dit vandalisme laat een paradox zien. Als foto’s van lesbische, homoseksuele, bi+, trans en intersekse personen onzichtbaar in het straatbeeld zijn, dan zijn er ook geen vernielingen. Maar dat is geen optie. Met de beelden zijn ontzettend veel jongeren geholpen. Er zijn jongeren die geboren zijn in een lichaam met geslachtskenmerken die niet overeenkomt met de identiteit. De foto’s laten op een positieve manier zien hoe het anders kan. 

Dat het laten zien wie je bent op een brute manier wordt afgestraft, is een maatschappelijk probleem. Het is akelig voor de mensen die in al hun kwetsbaarheid op deze foto’s staan. Het is schrikbarend dat deze beelden nog steeds zulke heftige emoties oproepen bij sommige mensen. Door het vandalisme, en ook geweld, ontstaat er keer op keer een gevoel van onveiligheid onder mensen met een andere seksuele oriëntatie of genderidentiteit dan de meerderheid.

Dat zichtbaarheid hard nodig is, blijkt ook uit een recent rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Lhb-jongeren voelen zich meer dan drie keer zo vaak ongelukkig en hebben twee keer zo vaak psychische problemen. En uit de veiligheidsmonitor die op scholen wordt uitgevoerd blijkt dat gevoelens van veiligheid onder lhbt+-leerlingen verslechterd zijn. 

Een proces van lange adem

Het is goed dat gemeenten en organisaties doorgaan met deze tentoonstelling. De foto’s staan nu in Amsterdam en gaan nog naar Groningen, Zwolle, Assen, Heerenveen en Rijswijk. De bekladdingen waren in de gemeente Arnhem zelfs aanleiding voor een pleidooi om de Pride Photo Exhibition ook naar hun stad te halen. 

Belangrijk is dat de gemeenten zich tegen het geweld en vandalisme uitspreken en hun reacties niet laten afhangen van wat regenboogorganisaties doen. De vernielingen zijn een aanleiding om te praten met inwoners en groepen over wat acceptabel is en wat niet. Het is geen propaganda, dit zijn gewoon verhalen van mensen. Het laten zien van deze foto’s draagt bij aan de normalisering van de lhbti+-gemeenschap. En dat is noodzakelijk, ook al is het een proces van lange adem.

2 weken geleden

Uit angst maken burgers vaak geen gebruik van toeslagen; betere en simpele wetten nodig

Harde conclusies trekt onderzoeksbureau Panteia in het rapport 'Hardvochtige effecten van overheidshandelen voor burgers binnen de sociale zekerheid' dat eind vorige week naar de Tweede Kamer is gestuurd. In verschillende wetten (Participatiewet, de arbeidsongeschiktheidswetten, het persoonsgebonden budget (pgb) en de Toeslagenwet) bestaan structurele knelpunten die mensen flink in de problemen kunnen brengen. Het gaat om structurele knelpunten, geen incidenten of uitzonderingen, en die ook niet met maatwerk op te lossen zijn. Er zijn wetswijzigingen nodig. Simpele wetten vooral.

Het is veel te ingewikkeld. Voor 'overtreders' is het vaak gewoon niet duidelijk wat er van hen verwacht wordt. Zoals het moeten melden van inkomsten uit verkoop van spullen via Marktplaats of het ontvangen van boodschappen van ouders voor iemand in de bijstand. Of iemand die arbeidsongeschikt is alle veranderingen in zijn of haar gezondheidssituatie wel goed heeft doorgegeven aan het UWV, voor het geval van controle. 

Angst en stress

Er heerst een continue angst en stress om iets verkeerd te doen. Dit leidt ertoe dat veel burgers geen aanspraak maken op financiële middelen waar zij recht op hebben. Met alle gevolgen van dien. Mensen verliezen vrienden, bijvoorbeeld omdat ze bezoek thuis niet eens koffie kunnen aanbieden, raken geïsoleerd en in enkele gevallen is een situatie dusdanig uitzichtloos dat het leidt tot suïcidaliteit, constateren de onderzoekers.

Al in 2021 bleek uit onderzoek van de arbeidsinspectie dat ruim een derde van alle mensen die recht hebben op een (aanvullende) bijstandsuitkering daar geen gebruik van maakt. Het gaat dan om bijvoorbeeld jongeren die vaak niet weten dat ze recht hebben op bijstand. Of zelfstandigen die wisselende inkomsten hebben en op zien tegen een aanvraag vanwege de complexiteit van de regels en bang zijn dat ze moeten terugbetalen of een boete krijgen. 

Toeslagen

Hetzelfde geldt voor toeslagen. Mensen weten niet dat ze er recht op hebben of laten ze links liggen uit angst om fouten te maken. Er wordt namelijk geen onderscheid gemaakt tussen vergissingen, fouten en opzettelijke fraude, waardoor terugbetalingen en boetes soms bizar hoog uitpakken. 

Daarnaast gaat de sociale wetgeving uit van een rationele en zelfredzame burger die de wet goed kent, maar “dat blijkt in de praktijk onrealistisch” stellen de onderzoekers. En dat weten we al langer. Het rapport ‘Weten is nog geen doen’ van de WRR constateerde al in 2017 dat naast denkvermogen het 'doenvermogen' minstens zo belangrijk is. En dat dit ‘doenvermogen’ van mensen om allerlei redenen beperkt kan zijn en dat (chronische) stress daar een belangrijke rol in heeft. En dan komen we weer terug bij het rapport van Panteai. Want wat ook blijkt uit het rapport; burgers krijgen vaak geen antwoord op hun vragen. Ze worden van het kastje naar de muur gestuurd. En dat zorgt weer voor onzekerheid en stress.

1 maand geleden

Hardnekkige problemen in wijken zijn alleen in samenhang op te lossen

Movisie is verheugd over het interdepartementale karakter van het deze week gepresenteerde Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Movisie merkt elke dag dat in de wijken, buurten en dorpen waar ze actief is, hardnekkige sociale problemen alleen in samenhang zijn op te lossen. Het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid biedt daarvoor ambitieuze doelstellingen. Movisie ziet er naar uit deze doelstellingen – samen met haar partners in WijkWijzer – concreet in succesvolle aanpakken om te zetten.

Twee jaar geleden nam een aantal kennis- en netwerkorganisaties actief op het terrein van leefbaarheid en veiligheid, waaronder Movisie, het initiatief voor het kennis- en leerplatform WijkWijzer, samen met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Afgelopen jaren hebben we gezien dat er veel initiatieven van burgers en professionals in de wijken zijn en dat binnen verschillende netwerken deze ervaringen met elkaar worden gedeeld.

Begin dit jaar bekrachtigden Platform31, het Verwey-Jonker Instituut, het CCV, het Landelijk Platform Buurt- en Wijkgericht werken (LPB), het landelijk samenwerkingsverband actieve bewoners (LSA) en Movisie hun samenwerking, in een oproep voor een meerjarig leer- experimenteer- en innovatieprogramma voor leefbare en veilige wijken. Met de aankondiging van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid waarin de ministeries van J&V, OCW, SZW, VWS en BZK met "een lange adem en doorzettingsvermogen" de krachten bundelen, lijkt aan die oproep gehoor te worden gegeven.

1 maand geleden

Onderzoek bevestigt gevoel van discriminatie bij Nederlanders

1 procent van de inwoners van Nederland voelde zich vorig jaar gediscrimineerd, staat in de nieuwe Veiligheidsmonitor van het Centraal Bureau voor de Statistiek en het ministerie van Justitie en Veiligheid. Dat dit niet alleen ‘een gevoel' is, blijkt uit eerdere onderzoekcijfers. Dat zegt Hanneke Felten, senior onderzoeker en projectleider effectief discriminatie bestrijden van Kennisplatform Inclusief Samenleven (KIS) en Movisie.

Met praktijktesten is al meerdere malen objectief aangetoond dat bijvoorbeeld discriminatie op de arbeidsmarkt op grond van afkomst in Nederland veelvuldig gebeurt. Bij deze test sturen deelnemers dezelfde cv’s naar werkgevers, met als enige verschil de naam of geboorteplaats. Op die manier testen onderzoekers in de praktijk of mensen bij werving en selectie worden geweigerd vanwege hun migratieachtergrond. Voorbeeld: uit een test van Blommaert en anderen uit 2014 kwam naar voren dat de sollicitant met een Nederlands klinkende achternaam 60% meer kans heeft om door de selectie te komen dan een sollicitant met een Arabisch klinkende achternaam.

Ook op de woningmarkt worden dit soort praktijktesten gedaan. Een recent onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut laat zien dat de discriminatie op de woningmarkt in de afgelopen twee jaar zelfs is toegenomen. Ook in het onderwijs, in de openbare ruimte en in de buurt ervaart een grote groep Nederlanders discriminatie. Daar zijn nog geen praktijktesten gedaan maar de cijfers die er zijn, duiden er op dat ook daar discriminatie feitelijk gezien vaak voorkomt. Discriminatie is dus meer dan een gevoel en een effectieve aanpak van discriminatie is daarom hard nodig.

1 maand geleden

Professionele moed tonen is belangrijk bij signaleren ontspoorde mantelzorger

Er wordt zowel in beleid als in de praktijk steeds meer gevraagd van mantelzorgers, de kans op overbelasting neemt daardoor toe. Hoe goed de bedoelingen ook zijn, wanneer mantelzorgers de zorg voor hun naaste niet meer aan kunnen, lopen ze het risico om te ontsporen in gedrag dat ze zelf liever niet zouden willen vertonen. Liesbeth Hoogendijk bestuurder van MantelzorgNL benadrukt het belang van het monitoren van ontspoorde mantelzorg. Movisie sluit zich hier volledig bij aan.

We zien daarnaast dat professionals die ontspoorde mantelzorg signaleren wel een steuntje in de rug kunnen gebruiken bij hun handelen. Professionele moed en lef kan daarbij helpen. Het is lang niet in alle gevallen duidelijk wat je als hulpverlener moet doen. Morele dilemma’s, denk aan geheimhouding, liggen continue op de loer.  Movisie is ervan overtuigd dat professionele moed en lef hen daarbij kan helpen.

De afgelopen tijd verdiepten professionals uit zorg, welzijn en veiligheid zich samen met Movisie in de vraag: hoe kan ik meer professionele moed en lef vertonen in de keuzes die ik maak? Hoe ziet dat eruit? Wat heb ik nodig? En met wie kan ik samen optrekken? Samen met professionals hebben we bouwstenen verzameld en zijn we op zoek gegaan naar wat professionele moed en lef versterkt.

Professionele moed en lef tonen gaat dus verder dan het afvinken van hokjes: het heeft veel meer te maken met naast een cliënt staan en je soms zelfs extra inspannen om een acuut onveilige situatie te stoppen. Het gaat om het nemen van verantwoordelijkheid en het versterken van het professioneel handelen. Want ondanks het ongemak, het niet-weten, ethische dilemma’s en de twijfels leren professionals tot actie over te gaan. En daar is professionele moed en lef voor nodig. 

2 maanden geleden

Coronaperiode versterkte discriminatie door complotdenkers

Door de coronamaatregelen hebben sommige mensen in 2021 discriminatie ervaren terwijl ze daar eerder nauwelijks mee te maken hadden, zegt Discriminatie.nl-voorzitter Stefano Frans tegen NU.nl. Leidt dit op termijn tot meer begrip in de samenleving voor mensen die bijvoorbeeld vanwege hun afkomst worden gediscrimineerd?

Uit onderzoek blijkt dat wanneer mensen zich beter kunnen inleven in mensen die gediscrimineerd worden, zij minder vooroordelen krijgen en ook meer bereid zijn om zich in te zetten tegen discriminatie. Dus de verwachting dat mensen die discriminatie hebben ervaren vanwege het coronatoegangsbewijs meer begrip krijgen voor mensen die op grond van hun afkomst of religie gediscrimineerd worden, is een logische. Maar mensen weigerden een vaccinatie niet alleen vanwege bijvoorbeeld hun geloofsovertuiging, maar ook vanwege complottheorieën over corona.

Deze complottheorieën blijken vaak gepaard te gaan met antisemitische en antimoslimracistische denkbeelden. Bij antisemitische en antimoslimracistische complottheorieën zijn het joden of moslims die plannen beramen om bijvoorbeeld de wereld te overheersen. Deze complotdenkers zien joden of moslims als het ultieme ‘kwaad’, als mensen die per definitie niet te vertrouwen zijn. En dat leidt natuurlijk alleen maar tot meer discriminatie en uitsluiting.

Complotdenkers die ervan overtuigd zijn dat hun buurman, klasgenoot of collega in het geheim de wereld proberen te overheersen, kunnen ernstige spanningen in hun omgeving veroorzaken. Dit type complottheorieën bedreigt de sociale cohesie en de gelijke kansen in de samenleving. Daarmee is de kans op discriminatie – en in het bijzonder op antisemitisme en antimoslimracisme – toegenomen. Mensen weerbaar maken tegen dit type complottheorieën is dan ook erg belangrijk. 

3 maanden geleden