Technologie in zorg moet helpen in strijd tegen arbeidstekort

2 weken geleden Binnenland
Henk Herman Nap

Dit is een expertquote via ANP Expert Support
Vilans
Aanleiding: Alex Friedrich: ‘Nederland moet zorgcapaciteit met 20 procent uitbreiden’ - Zorgvisie

Het tekort aan medewerkers in de zorg is een probleem. Ook het coronavirus blijft een grote impact houden; nieuwe pieken moeten worden opgevangen en dat betekent ook dat er meer personeel nodig is. Er moet daarom gekeken worden naar slimme oplossingen als eHealth en andere technieken.

Vilans presenteerde in april het rapport ' Tijdbesparende technologieën in de ouderenzorg ’ aan het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In het rapport worden verschillende arbeidsbesparende technieken beschreven die een groot aantal arbeidsuren kunnen besparen in de langdurige zorg.

Zo kun je bijvoorbeeld een medicijndispenser gebruiken die het mogelijk maakt om medicijnen en doseringen op afstand vrij te geven. Hiermee zorg je dat een wijkverpleegkundige minder vaak langs hoeft te komen.

Andere tijdwinst is te behalen door leefstijlmonitoring te gebruiken. Daarmee krijgt een zorginstelling inzicht in het leefpatroon van alleenwonende cliënten met bijvoorbeeld dementie. Een netwerk van sensoren in de woning volgt de beweging van de cliënt en hiermee krijgen zorgmedewerkers een indicatie van mogelijk gevaarlijke situaties. Zij kunnen daar dan weer aandacht aan besteden door bijvoorbeeld balanstrainingen te geven.

Niet spreken van tijdsbesparing

Maar eigenlijk is tijdsbesparing een lelijke term; we moeten eerder spreken van arbeidondersteunende technieken. Het gaat namelijk om een verandering in de manier van werken. Technologie moet nooit iets zijn wat je naast je werk er extra bij doet, zorgprofessionals hebben daar helemaal geen tijd en ruimte voor. In plaats daarvan moet het vooral een extra steun zijn die de werkzaamheden gemakkelijker maakt.

We hebben twee grote opgaven de komende tijd. Aan de kant de waardebepaling; dus kijken welke technieken goed werken en wat moeten we doen om dit financieel rond te krijgen. En aan de andere kant verandermanagement, het anders leren werken. Tot nu toe worden technologische oplossingen nog mondjesmaat ingezet. We willen graag dat de innovaties onderdeel worden van de structurele visie vanuit de zorgverzekeringswet en de wet langdurige zorg.

We hebben de verschillende technologieën en nu is het een kwestie om op een lijn te komen met zorgkantoren en financiers. Mijn hoop is dat dit de komende maanden gaat lukken. Het is namelijk geen vijf voor twaalf meer, het is al veel later.

Dit is een expertquote van een deelnemer van de dienst ANP Expert Support. De ANP-redactie is niet verantwoordelijk voor deze quote. Zie anp.nl/experts
Vilans
plaats:
Utrecht
website:
https://www.vilans.nl/

Andere quotes van deze organisatie

In al die regels van de verzorgingsstaat verdwijnt de mens

RVS-adviseur en historica Willemijn van der Zwaard verdedigde deze week haar proefschrift ‘Omwille van fatsoen. De staat van menswaardige zorg’. Van der Zwaard stelt dat onze verzorgingsstaat zich vaak abstract, technocratisch en ver weg van het dagelijks leven van mensen met een hulpvraag toont, terwijl we via diezelfde verzorgingsstaat een menswaardig bestaan voor iedereen mogelijk willen maken. Zo kan het gebeuren dat regels en systemen die bedoeld zijn om mensen te helpen averechts werken en soms zelfs vernederend uitpakken.

Toen ik vorig jaar toetrad tot de langdurende zorg als bestuurder bij kennisorganisatie Vilans, viel me op hoe groot de afstand is tussen beleid en implementatie. Het probleem is dat we proberen ‘goed leven’ te vangen in normatieve opvattingen, regels en scoreborden, terwijl ‘goed leven’ voor iedereen anders is en daar meer ruimte en minder regels voor nodig zijn. Want de mens verdwijnt in al die regels. En de vraag verschuift van ‘wat is goed voor mij?’ naar ‘waar heb ik recht op?’ en ‘zijn de regels wel goed gevolgd?’

Als kennisorganisatie proberen we hier verandering in te brengen. We bieden praktisch werkwijzen waar die behulpzaam zijn, bijvoorbeeld met de Vilans Protocollen. En we helpen onnodige regels en registraties in de zorg te schrappen, bijvoorbeeld in het programma '(Ont)Regel de zorg'.

Hiermee creëren we ruimte voor persoonsgerichte zorg, waarbij de mens en haar leven centraal staat. Want de menselijke relaties horen centraal te staan in de zorg en niet de regeltjes.

4 weken geleden

Te veel angst voor digitalisering in ouderenzorg

Nu het weer beter gaat met de economie komt ook een oud probleem weer terug: ondernemers kampen met een tekort aan medewerkers. Een van de belangrijkste oorzaken is de vergrijzing. De gemiddelde leeftijd van de Nederlander wordt steeds hoger en dat brengt verschillende problemen met zich mee. Daar moet de zorg zich op voorbereiden en dat kan door te kijken naar oplossingen als digitalisering. De inzet van technologie en digitale zorg bespaart tijd, maar neemt ook werk uit handen.

De Dialoognota Ouder Worden 2020-2040 die in februari werd gepubliceerd geeft inzicht in de problematiek die de komende jaren op ons af gaat komen. Er komen steeds meer ‘oudere’ ouderen bij van boven de 85 jaar, de dubbele vergrijzing. 

In Nederland zijn we gewend aan een hoge zorgstandaard voor ouderen, maar het antwoord op de vraag of we dit kunnen volhouden in de toekomst is eigenlijk nee. In de nota worden een aantal concrete en praktische oplossingen geboden. Er moeten bijvoorbeeld meer voor ouderen geschikte woningen komen. Want hoe beter de leefomgeving is, hoe langer ouderen zelfstandig kunnen wonen.

In de ouderenzorg heerst al tijden een angst voor digitalisering. Dat is opmerkelijk, zeker gezien het feit dat er al zoveel gebruik wordt gemaakt van technologie met bijvoorbeeld apps als stappen-en calorieëntellers. Een recent voorbeeld van een digitale oplossing in de ouderenzorg is serious gaming. Via een computerspel kan een mantelzorger leren over de aanpak van dagelijkse zorghandelingen zoals eten, aankleden en douchen. 

Met zulke innovaties maak je kennis veel breder toegankelijk en niet alleen voor zorgprofessionals. Het mooie aan serious gaming is dat dit gebeurt op een manier van communiceren die veel beter past bij de volgende generatie. Hiermee is alle relevante kennis voor iedereen toegankelijk en beschikbaar.

De ouderenzorg is meer dan slechts een vraagstuk van de overheid, en zo moet het ook gezien worden. Want uiteindelijk gaat het ons allemaal aan, de maatschappij en alle generaties. Daarom moet een beroep gedaan worden op wat mensen zelf kunnen regelen. En hierbij moet verder gekeken worden dan het medische model, maar ook naar een verbetering in de kwaliteit van leven.

1 maand geleden

Enkele betaaltitel voor échte samenwerking in de zorg

Uit een enquête van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) blijkt dat veel zorgaanbieders het zien zitten om onder één betaaltitel samen te werken. Uit een recente consultatie onder zorginstellingen blijkt dat 80% van de 300 respondenten positief staat tegenover een domeinoverstijgende betaaltitel. Op dit moment is het zo dat als de ene zorginstelling zorg verleent vanuit de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de andere vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz), er aparte betaaltitels zijn. Dit staat samenwerking in de weg. 

Eén betaaltitel is goed nieuws want op dit moment hebben zorgaanbieders niet altijd dezelfde (financiële) belangen, waardoor samenwerking soms moeizaam van de grond komt. Terwijl we steeds meer noodzaak zien tot samenwerking tussen zorgverleners en aanbieders en het daadwerkelijk organiseren van zorg rondom de client. Met een domeinoverstijgende betaaltitel verandert dit. Het doel is dat samen zorg leveren makkelijker wordt en daarmee beter voor de client. Het maakt daarbij niet uit of de zorg vanuit de Zorgverzekeringswet, Wet maatschappelijke ondersteuning of de Wet langdurige zorg wordt geleverd.

Het allerbelangrijkste effect van één betaaltitel is uiteraard wat dit voor de cliënt betekent. Die merkt dan dat zijn of haar zorg écht integraal wordt geleverd en niet meer vanuit allerlei verschillende eilandjes. Met andere woorden wordt de zorg hierdoor dus persoonsgericht, meer inspelend op wat de cliënt individueel nodig heeft.

2 maanden geleden

Stijging van aantal coronabesmettingen in verpleeghuizen is niet vreemd

De nieuwe golf coronagevallen treft vooral jongeren, maar het virus begint langzaam maar zeker ook door te dringen in de verpleeghuizen. Ondanks de hoge vaccinatiegraad, dringt het virus toch weer verpleeghuizen binnen. Hoe kan het dat? En moeten verpleeghuizen dan weer dicht?

Dat het aantal besmettingen in verpleeghuizen stijgt terwijl iedereen daar is gevaccineerd is niet zo vreemd. Onderzoekers van de London School of Economics (LSE) hebben de sterfte in verpleeghuizen in 24 landen bestudeerd. Duidelijk blijkt dat hoe hoger het sterftecijfer in de samenleving is, hoe hoger het sterftecijfer in verpleeghuizen. Welke maatregelen ook genomen worden, een bezoekverbond, mondkapjes en beschermende kleding, het virus dringt binnen als het in de samenleving ook bij brede lagen van de bevolking voor komt.

De studie laat zien dat landen als Zuid-Korea, Singapore en Nieuw-Zeeland erin slaagden de algemene maatschappelijke infectie laag te houden. Diezelfde landen slaagden er ook goed in om de sterfte in verpleeghuizen laag te houden. Landen als het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten daarentegen hadden een hoge verspreiding in de maatschappij en daarmee ook een hoog sterftecijfer in verpleeghuizen. Geen enkele factor kan de sterfte in verpleeghuizen beter verklaren dan de algemene verspreiding in de gemeenschap.

Onderzoek van onderzoeksorganisatie Vilans laat zien dat de meeste landen uit Noord-West Europa ongeveer dezelfde maatregelen in verpleeghuizen namen, maar in een verschillend tempo. Deze maatregelen konden de verspreiding van het virus in de gemeenschap maar beperkt tegenhouden. Ze waren niet afdoende om kwetsbare mensen in verpleeghuizen te beschermen, als tegelijkertijd het virus in de samenleving ruimschoots woekerde.

Nu we in de vierde golf van de coronacrisis zitten kunnen we concluderen dat speciale inspanningen om ouderen tijdens pandemieën te beschermen zeker belangrijk en nodig zijn, zeker als dat snel gebeurt. Bovendien doen de vaccins ook hun werk. Dat is anders dan in de eerste fase van de pandemie. Maar ze geven geen volledige bescherming. Het allerbelangrijkste is de besmettingsgraad in de samenleving laag te houden. Anders zullen verpleeghuizen zich opnieuw genoodzaakt voelen bezoek te beperken en hun medewerkers volledig ingepakt in beschermende kleding in te zetten. Niemand die dat wil!

2 maanden geleden

Meedoen in samenleving voor mensen met een beperking nog steeds niet vanzelfsprekend

Op 14 juli 2021 is het VN-verdrag Handicap precies vijf jaar van kracht. Maar de strijd voor een volledig inclusieve maatschappij voor mensen met een handicap is nog lang niet gestreden. Meedoen in de samenleving is nog steeds niet voor iedereen vanzelfsprekend. Luisteren naar een omroepbericht op het station, over een drempel stappen, een brief van de gemeente begrijpen of naar het toilet gaan. Doodgewone dagelijkse dingen die veel problemen kunnen opleveren voor mensen met een beperking.

Als Vilans hebben we in de afgelopen 5 jaar ons best gedaan verandering teweeg te brengen. Zo geven we zorgorganisaties informatie over hoe ze kunnen werken aan meer inclusie. We vragen aandacht voor de inzet van ervaringsdeskundigen. En informeren ook gemeenten en individuele zorgprofessionals hoe zij inclusiever kunnen werken.

We zijn er nog lang niet maar gelukkig is er in de afgelopen vijf jaar wel wat veranderd. Mensen begrijpen waar toegankelijkheid over gaat, en ook dat het niet alleen over fysieke toegankelijkheid gaat maar ook over toegankelijke teksten of toegankelijke websites. Het is ook goed dat er steeds meer festivals toegankelijk zijn.

De komende jaren zullen we nog verdere stappen moeten nemen op terreinen zoals onderwijs en arbeidsmarkt. Hier hebben mensen met een beperking echt nog niet dezelfde kansen en rechten als andere Nederlanders. Ook in de langdurende zorg kan er meer aandacht zijn voor de positie van mensen met een beperking. Daar valt nog veel te doen

2 maanden geleden

Onderzoek toont tijdbesparend potentieel kunstmatige intelligentie ouderenzorg aan

Minister De Jonge (VWS) deelt deze week de uitkomsten van een onderzoek naar tijdbesparende technologieën in de ouderenzorg met de Tweede Kamer. Wat opvalt aan dit onderzoek is dat voor het eerst te zien is dat een zorgtechnologie op basis van kunstmatige intelligentie succesvol breder wordt toegepast en de eerste indicaties voor daadwerkelijke tijdbesparing zichtbaar zijn. Dit betreft de zorgtechnologie leefstijlmonitoring die vooral in de thuiszorg wordt toegepast bij alleenwonende mensen met dementie.

Het systeem voor leefstijlmonitoring dat het meest wordt toegepast leert de eerste weken na installatie in de woning het normale dagelijkse leefpatroon in. Het computerprogramma met machine learning functioneert hierbij achter een netwerk van sensoren dat in de woning is aangebracht. Na het inleren van het dagelijks leefpatroon van de alleenwonende persoon met dementie geeft het systeem zelf actief aan via gele en rode notificaties aan mantelzorger en casemanager dementie of er sprake is van een aanmerkelijke afwijking op het dagelijks leefpatroon. Via een app kan de mantelzorger de dagelijkse activiteiten volgen.

Het belangrijkste doel van deze thuiszorgtechnologie leefstijlmonitoring is het tijdig signaleren van mogelijke crisissituaties die optreden tijdens het dementieproces. Dit doel wordt bereikt. In eerder wetenschappelijk onderzoek is tot drie keer toe vastgesteld dat deze technologie leidt een verminderd of gelijkblijvend stressniveau bij de mantelzorg tijdens het dementieproces, terwijl een oplopend stressniveau het gebruikelijke beeld is. 

Zo’n positief resultaat is belangrijk omdat de relatief grote investeringen die gedaan moeten worden om gebruik te maken van technologie zoals deze een grote uitdaging vormen voor organisaties. Doordat technologie zich snel ontwikkelt wordt de keuze steeds ingewikkelder. In de gevoerde gesprekken horen we dat er mogelijk naar andere constructies van financiering moet worden gezocht.  Dit zijn relevante thema’s om met meerdere organisaties en relevante systeempartijen op te pakken.’

2 maanden geleden