Verhalen van mensen die tot slaaf gemaakt werden zijn cruciaal in educatie

1 week geleden Binnenland
Hanneke Felten

Dit is een expertquote via ANP Expert Support
Movisie
Aanleiding: PERSBERICHT - Theaters in heel Nederland vieren samen Keti Koti | ANP

Wat een prachtig initiatief dat er theatervoorstellingen komen over het koloniale en slavernijverleden. Uit verschillende onderzoeken die wij hebben gedaan komt dit naar voren als een effectieve aanvliegroute. Ik verwacht dan ook dat zo’n theaterstuk een belangrijke bijdrage levert aan het vergroten van kennis over slavernij- en koloniaal verleden. Maar ook dat het een bijdrage levert aan het verminderen van vooroordelen en discriminatie van zwarte en bruine mensen in het heden. Ik heb daarvoor de volgende redenen:

Allereerst omdat de verhalen van de mensen die tot slaaf werden gemaakt centraal staan. Uit onderzoek dat wij deden vanuit KIS naar effectieve educatie over slavernijverleden bleek dit een cruciaal element in educatie. Dus geen verhalen over maar van de mensen die tot slaaf werd gemaakt; leren kijken vanuit hun perspectief. Dat zorgt ervoor dat de verhalen echt dichtbij komen.

Ten tweede kwam uit ditzelfde onderzoek dat het belangrijk is om ook juist de verhalen met betrekking tot verzetsdaden centraal te stellen. Zodat niet alleen het beeld blijft hangen van zwarte mensen als slachtoffers, maar dat juist het beeld verbreed wordt. Precies zoals in deze voorstelling gebeurt.

Ten derde verwacht ik dat dit werkt omdat theater een goed middel is om vooroordelen en uiteindelijk zelfs discriminatie te verminderen. Uit stapels sociaalwetenschappelijke literatuur over vooroordelen, stereotypen en discriminatie komt naar voren dat kunst waarin verhalen verteld worden (zoals theater maar ook bijvoorbeeld film en literatuur), juist bij uitstek een geschikt middel zijn om vooroordelen te verminderen. Dat komt omdat theater mensen de mogelijkheid geeft om zich in te leven in mensen die ‘anders’ zijn dan jijzelf; ‘dat ‘anders’ wordt door de verhalen eigenlijk niet meer zo ‘anders’.

Een aandachtspunt is dat naar een theatervoorstelling over dit onderwerp met name mensen die al enigszins openstaan voor dit thema gaan. Het zou mooi zijn als er in de toekomst ook gekeken kan worden hoe dit thema minder vrijblijvend kan worden behandeld, zodat ook mensen die er minder voor openstaan educatie krijgen over het slavernij- en koloniaal verleden.

Tot slot: we zijn er natuurlijk niet met alleen theater. Er is meer nodig als het gaat om het omgaan met het koloniaal- en slavernijverleden. We hebben nog een lange weg te gaan.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met onze expert Hanneke Felten, of de communicatieadviseur van dit onderwerp Olaf Stomp.
Dit is een expertquote van een deelnemer van de dienst ANP Expert Support. De ANP-redactie is niet verantwoordelijk voor deze quote. Zie anp.nl/experts

Andere quotes van deze organisatie

Utopie gebleken om met minder middelen een grotere groep mensen te ondersteunen

De zorg en ondersteuning voor jongeren en ouderen staat onder druk in gemeenten. Dit signaal van de VNG klinkt ook bij Movisie door. We weten dat de ondersteuning die mensen in een kwetsbare situatie nodig hebben, steeds complexer wordt. Dat blijkt bijvoorbeeld door toenemende druk op informele zorgers.

In buurten en wijken zien we spanning ontstaan en er is toenemend sprake van multiproblematiek. We zien gemeenten die op zoek zijn naar concessies en dat gaat vaak ten koste van het welzijn van mensen. Dat is niet wat gemeenten willen, zo horen wij van gemeenten. Echter de innovatie van het sociaal domein, zoals bedoeld met de decentralisaties van verschillende wetten, om mensen op een goede manier passend én dichtbij te ondersteunen, vraagt om een herijking van de benodigde middelen die daarbij horen. Het is een utopie gebleken om met minder middelen een grotere groep mensen te ondersteunen zodat zij op een passende wijze deel kunnen nemen aan de samenleving.

3 dagen geleden

Je doet pas iets tegen seksueel geweld als je het doorhebt

Seksueel geweld komt in grote aantallen voor in Nederland. Wegkijken is geen optie, betoogt Nelleke Westerveld, senior projectleider bij Movisie. Ga het gesprek aan, geef voorlichting en bescherm slachtoffers.

Wat weten we?

Eén op de tien vrouwelijke studenten heeft tijdens de studententijd seks gehad tegen haar wil, blijkt uit recent onderzoek Van Amnestie. Uit datzelfde onderzoek blijkt ook dat (bijna) één op de tien vrouwelijke studenten al vóór de studententijd seks tegen haar wil heeft gehad. Kijken we daarnaast breed naar seksuele grensoverschrijding (w.o. ook zoenen en aanraken tegen de wil), dan heeft 53% van de vrouwen seksuele grensoverschrijding meegemaakt blijkt uit onderzoek van Rutgers.

De gevolgen van seksueel geweld zijn groot. Zo ervaart 70% van de vrouwelijke studenten uit het onderzoek van Amnestie problemen. Hier vallen psychische en seksuele problemen onder, maar ook problemen met de studie, zoals het oplopen van studievertraging of zelfs het wisselen van studie.

Hoe kijken we naar seksueel geweld

Het merendeel van de ondervraagden onderschrijft dat seksuele penetratie zonder wederzijdse instemming onder elke omstandigheid verkrachting is. Echter, 60% van de slachtoffers vindt de eigen ervaring geen verkrachting. Er is een verschil tussen het denken over verkrachting en het zelf slachtoffer zijn. Slachtoffers uit het onderzoek geven aan dat ze zich deels zelf verantwoordelijk voelen. Een mogelijk oorzaak voor dit verschil is te vinden in hoe er gedacht wordt over het aangeven van grenzen.

Uit onderzoek van Movisie onder jongeren geven meiden aan dat ze niet het idee hebben dat jongens grenzen stellen. Jongens willen altijd seks. Meiden leggen de verantwoordelijkheid voor het aangeven van grenzen bij zichzelf. Ook jongens doen dat. Een grote groep jongens geeft daarnaast aan dat ze ook moeite hebben met het doorhebben van (subtiele) grensafbakening. Ze verwachten zelfs zéér expliciet gedrag van meiden (slaan, schoppen, ‘nee’ zeggen). En dat terwijl bekend is dat veel slachtoffers van angst bevriezen en hierdoor verstijven. 

Je doet pas iets als je het doorhebt

Gedeelde verantwoordelijkheid en wederzijdse instemming is nog ver te zoeken als de mythen in stand wordt gehouden dat grenzen stellen de verantwoordelijkheid is van meiden. Tel daarbij op dat het bewaken van deze grenzen ook nog zeer expliciet moet gebeuren, dan is er nog veel werk te doen. Mannen, vrouwen, organisaties, onderwijs, werkgevers en politiek: wederzijdse instemming, gelijkwaardigheid en vrijwilligheid zijn de basis voor een gezonde seksuele relatie. Doe iets nu je het doorhebt.

6 dagen geleden

Klaar met praten over stagediscriminatie, tijd voor een echte oplossing

Dat stagediscriminatie voorkomt wisten we al, maar nu kan er niemand meer op heen. Heel mooi dus dat deze cijfers zijn opgehaald door Verwey-Jonker Instituut, met wie wij ook intensief samenwerken op dit thema. Nu is het hoog tijd om in te zetten op een effectieve oplossing, zoals het gebruiken van een standaard sollicitatieformulier waarop niet gevraagd wordt naar persoonsgegevens.

Niet selecteren op basis van 'klik'

Vorig jaar hebben wij samen met het Verwey-Jonker Instituut een overzicht gemaakt van mogelijke oplossingen op basis van onder andere de wetenschappelijke literatuur. De meest logische oplossing is om het systeem van hoe studenten een stage krijgen aan te passen. Nu kiest een werkgever vaak een student uit op basis van een brief en een gesprek. Bij een brief wordt er al geselecteerd op achtergrond en sekse, zoals blijkt het onderzoek van Verwey-Jonker, maar ook in het gesprek kan dit nog gebeuren.

Vaak wordt er gekozen voor iemand met wie het ‘klikt’ in het gesprek. Maar mensen ‘klikken’ vaak sneller met iemand met eenzelfde afkomst; zo maakt een witte student meer kans bij een wit bedrijf. Zoals ook wordt genoemd als aanbeveling is het daarom aan te raden dat werkgevers of de school een standaardformulier ontwikkelen waarbij studenten gevraagd wordt naar bijvoorbeeld hun leerbehoeften en competenties die de werkgever belangrijk acht voor de stage. En dat op het formulier niet wordt gevraagd naar persoonsgegevens. Zo kan de werkgever niet afgaan op de naam of sekse van de student maar zich richten op dat wat echt relevant is. Op die manier ben je stagediscriminatie als het ware te slim af.

1 week geleden

Zet ervaringsdeskundigen in om jonge vluchtelingen zelfredzaam te maken

Nederland moet voor jonge vluchtelingen blijven zorgen als die 18 jaar worden en ze helpen bij de overgang naar volwassenheid, vindt Oxfam Novib. Uit onderzoek van Kennisplatform Integratie & Samenleving (KIS) blijkt ook dat alleenstaande vluchtelingen die 18 worden niet financieel zelfredzaam zijn. Persoonlijke begeleiding in eigen tempo en de inzet van ervaringsdeskundigen kan hen erg helpen.

Na onderzoek in Frankrijk, Griekenland, Ierland, Italië en Nederland luidt Oxfam de noodklok over de risico's waarmee jonge vluchtelingen in Europa op hun achttiende verjaardag worden geconfronteerd. Het onderzoek laat zien hoe jonge vluchtelingen in Europa op hun 18de dakloos worden, uitgebuit worden, en in gevaarlijke situaties belanden. Deze landen slagen er niet in om vluchtelingen in deze leeftijdsgroep te beschermen en te ondersteunen. Voor jonge alleenstaande vluchtelingen betekent achttien jaar worden het verlies van steun door afwezigheid van wetgeving die hen beschermt. Achttien worden, betekent dat deze jongeren volgens de wet niet meer als kinderen maar als volwassenen worden beschouwd en het grotendeels alleen moeten te zien rooien in de complexe Nederlandse samenleving.

Een van de problemen waar deze jongeren zich in Nederland mee geconfronteerd zien volgens het rapport, is de overbelasting doordat ze vrij plotseling zelf financiële en algehele verantwoordelijkheid dragen met de bijbehorende bureaucratie zonder dat er enige informatie of training wordt gegeven.

Kennisplatform Integratie & Samenleving (KIS) en Movisie herkennen het beeld en onderschrijven deze oproep. In het rapport ‘Desnoods eet ik twee weken brood met pindakaas’ verkenden zij, i.s.m. Stichting SAMAH, hoe de financiële zelfredzaamheid van alleenstaande minderjarige vluchtelingen (amv’s) kan worden vergroot in de overgang naar volwassenheid en brachten het vraagstuk in kaart. In de abrupte knip 18-/18+ valt de vertrouwde begeleidingsstructuur weg, terwijl de financiële verantwoordelijkheden toenemen. Wanneer deze jongeren 18 jaar worden, moeten ze zelfstandig wonen, hun inkomsten en uitgaven beheren en beslissingen zelf nemen. Een groot deel van deze jongeren is er nog niet klaar voor om in de complexe Nederlandse samenleving zelfredzaam te zijn. Ze zijn vaak pas kort in Nederland, hebben geen steun en begeleiding van ouders of een sociaal netwerk en zijn niet, zoals Nederlandse jongeren, opgegroeid in het financiële systeem dat we hier kennen. Daarom is passende ondersteuning erg belangrijk.

Een belangrijke aanvulling uit dit rapport op de oproep van Oxfam Novib is dat informatie geven of een enkele training ‘omgaan met geld’ niet voldoende is. Het gaat om langzaamaan wennen aan een nieuw systeem, waarbij je idealiter op jouw tempo steeds meer verantwoordelijkheden krijgt waarbij je hulp krijgt van een vast contactpersoon. De inzet van ervaringsdeskundigen kan hier goed bij helpen.

1 week geleden

Naast aansluiting bij belevingswereld ook zinvolle dagbesteding voor mensen met dementie

Voor mensen met dementie is het belangrijk dat ze in een vertrouwde setting worden ondersteund. Meestal thuis, soms in het verpleeghuis. Daarom is het initiatief van de NS samen met Alzheimer Nederland om een speciale Hoofdreiscoupé te ontwikkelen zo mooi, zegt Movisie-expert Hans Alderliesten. Met de coupé willen Alzheimer Nederland en NS ouderen opnieuw laten ervaren hoe het was om met de trein te reizen, zonder dat ze daarvoor de deur uit hoeven.

Het verleden is vaak belangrijk voor mensen met dementie, mooi als dit op een of andere manier terug kan komen en – als het ware – opnieuw beleefd kan worden, waarbij verschillende zintuigen worden aangesproken. Kwaliteit van leven betekent ook het ruimte geven aan ervaringen en het verleden – hopelijk draagt het bij aan het welbevinden van mensen met dementie en hun naasten.

Maar kijk daarnaast ook naar een zinvolle dagbesteding. Mensen met dementie geven aan dat hun kwaliteit van leven wordt verbeterd wanneer zij zich nuttig voelen, plezier beleven aan activiteiten en sociale contacten onderhouden. Sociale participatie kan hierbij leiden tot een hogere kwaliteit van leven. Het aanbieden van zinvolle activiteiten biedt een mogelijkheid tot deze sociale participatie voor mensen met dementie.

2 weken geleden

Vrijwillige buurtbemiddelaar is onmisbaar, ook in coronatijd

Uit onderzoek van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (het CCV) blijkt dat het aantal burenruzies in coronajaar 2020 een record bereikte. In Nederland mogen we blij zijn met de vele getrainde vrijwillige buurtbemiddelaars. Vaak weten zij escalatie van burenruzies te voorkomen.

Dat corona heeft gezorgd voor een toename van huiselijk geweld in Nederland en de rest van de wereld was al even bekend. Inmiddels blijkt uit cijfers van buurtbemiddelingsorganisaties dat ook het aantal burenruzies toenam. Vorig jaar werden zo’n 20.000 conflicten tussen buren gemeld, circa 2.500 meer dan in 2019. Geluidsoverlast was het grootste probleem. Met name in grote steden waar mensen dicht op elkaar wonen is de kans groter dat je in de problemen komt met je buren.

Rijdende Rechter

Uit internationaal onderzoek blijkt dat de aanhoudende coronamaatregelen leiden tot meer stress, relatieontevredenheid en huiselijk geweld. In een dichtbevolkt land als Nederland waar huizen dicht op elkaar staan, gaf dat ook vóór corona geregeld burenstress. Kijk naar een willekeurig aflevering van de Rijdende Rechter. Dan zie je de impact van overlast van herrie, stank, bomen, garages in de omgeving, etcetera. Niet gek dat dat verergert op het moment dat we meer thuis moeten werken, onze bewegingsvrijheid vermindert en we weinig afleiding elders kunnen zoeken.

Tijd en aandacht

We kunnen onszelf in Nederland gelukkig prijzen dat we hier een lange traditie kennen met getrainde vrijwilligers die in een burenconflict komen bemiddelen. Monitoring wijst uit dat buurtbemiddeling leidt tot hoge oplossingspercentages. Het grote succes achter de vrijwilligers van buurtbemiddeling is dat ze laagdrempelig zijn en tijd en aandacht hebben om te zoeken naar de reden van het conflict en de behoeften van allen. Zij zijn neutraal, onpartijdig, kennen de buurt en spreken de taal van de buurt. Zij kunnen vroegtijdig worden ingezet en escalaties in conflicten tussen buren voorkomen. Dit komt de relatie tussen ruziënde buren én de leefbaarheid van de hele straat ten goede.

Erkenning

In deze tijd is het enorme belang van vrijwilligers gebleken. In de post-coronatijd, als de samenleving weer opengaat, zal een nóg groter beroep op hun hulp en ondersteuning worden. De negatieve sociale gevolgen van corona zoals eenzaamheid, psychische problematiek, jongeren die kwetsbaar zijn door gebrek aan werk of studie en meer, zullen straks nog zichtbaarder worden. Laten we zorgen dat in het nieuwe normaal vrijwilligerswerk niet als een soort goedkope zorg- en welzijnsprofessionals worden ingezet maar meer erkenning en waardering krijgen. En laten we er ook voor zorgen dat vrijwilligers de professionele ondersteuning krijgen die ze nodig hebben en verdienen.

1 maand geleden