Meer buiten lesgeven als oplossing voor ventilatieproblemen scholen

13-01-2022 12:26 | 7 maanden geleden Binnenland
Vincent van der Veen

Dit is een expertquote via ANP Expert Support
IVN Natuureducatie
Aanleiding: Scholen weer open, maar 'regie bij aanpak ventilatie ontbreekt' | NOS

Lesgeven in de frisse buitenlucht is een van de oplossingen voor de problemen rondom de ventilatie op scholen het hoofd te bieden. Uit onderzoek blijkt dat maar liefst een kwart van de scholen de ventilatie niet op orde heeft. In deze koude maanden betekent dit dat veel leerlingen in de kou zullen zitten omdat ventileren een van de belangrijkste maatregelen is om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. IVN Natuureducatie vindt het daarom hoog tijd dat er nu eindelijk meer aandacht komt voor het belang van buitenles.

Les in de buitenlucht is namelijk niet alleen gezond, maar ook beter voor de motorische ontwikkeling, concentratie en uiteindelijk de leerprestaties. Dit wordt door allerlei onderzoeken onderschreven. Veel docenten geven nu aan wel naar buiten te willen, maar weten niet goed hoe. Daarom is het van belang om leerkrachten hierin beter te ondersteunen. Mede om deze reden houden IVN en Jantje Beton, die ieder jaar samen de Nationale Buitenlesdag organiseren, dit jaar voor de eerste keer de verkiezing tot beste Buitenlesleerkracht van Nederland.

Buitenlesleerkracht van het jaar

Met deze verkiezing, waarvan de winnaar op 5 april (Nationale Buitenlesdag) bekend wordt gemaakt, hopen we meer leraren te stimuleren ook bijvoorbeeld de taal- of rekenles buiten op schoolplein te geven. Van deze creatieve juffen en meesters, die hiervoor zullen worden genomineerd, kunnen andere leerkrachten veel leren. Bovendien hoeft buitenles geven helemaal niet zo ingewikkeld te zijn. Er zijn nu al tal van goede voorbeelden en het is ook gewoon heel fijn voor docenten om te zien hoeveel enthousiaster kinderen ervan worden als ze niet de hele lestijd binnen zitten.

Juffen en meesters geven zelf ook echt aan graag veel meer lessen buiten te willen geven. Nu is dat amper 1 procent, terwijl ze wel 25 procent van de lestijd naar buiten zouden willen. En ook ouders, zo hebben we laten onderzoeken, staan hier heel positief tegenover. In feite kun je zeggen dat iedereen hetzelfde wil. Laten we dan nu ook de noodzaak, die mede door de coronacrisis en het bijkomende ventilatieprobleem op scholen is ontstaan, aangrijpen om die verandering ook echt teweeg te brengen.

Vincent van der Veen is programmamanager Kind & Natuur van IVN Natuureducatie
Dit is een expertquote van een deelnemer van de dienst ANP Expert Support. De ANP-redactie is niet verantwoordelijk voor deze quote. Zie anp.nl/experts
IVN Natuureducatie
plaats:
Amsterdam
website:
https://www.buitenlesdag.nl/de-buitenlesdag/

Andere quotes van deze organisatie

Een boom werkt voor tien airco’s en gebruikt geen stroom

Dinsdag kan het kwik in het zuiden van het land volgens weerkundigen wel oplopen tot 40 graden. Reden om het Nationaal Hitteplan weer van stal te halen. Het zou fijn zijn als we eens wat verder kijken dan alleen korte termijn oplossingen. Veel tuinen zijn nu volledig betegeld en schaduw vind je er niet. Die tuintjes werken morgen als een oven. Dit geldt ook op veel plekken in steden en op bedrijventerreinen waar groen en verkoeling ver te zoeken zijn.

Een boom werkt voor tien airco’s en gebruikt géén stroom. Voor het welzijn en de gezondheid van iedereen vindt IVN Natuureducatie dat er veel kansen blijven liggen door niet voldoende in groene oplossingen te investeren.

Nederland kent 5,5 miljoen tuinen met een totale oppervlakte vergelijkbaar met tien keer De Hoge Veluwe. Veel van deze tuinen zijn grijs en niet groen. Door al die bestrating raakt het hele systeem uit balans. Als er veel neerslag valt, kan dat op deze plaatsen alleen maar worden afgevoerd naar het riool. Dat is niet natuurlijk. Groen fungeert als een soort spons. Het neemt het water op, wat van belang is voor een gezonde bodem en het houdt de boel koel. Met je blote voeten op een betegeld terras lopen, is morgen niet te doen. Voel het verschil maar eens met de aarde.

Airco

In bossen en parken met veel bomen en dus veel schaduw is het ook bij hoge temperaturen nog goed uit te houden. Dat wil je het liefst toch overal? Voor mensen, die op bedrijventerreinen werken, is het zoveel gezonder als zij daar ook lekker een beschutte wandeling door het groen kunnen maken.

Datzelfde geldt voor de binnensteden. Daar is het op dit soort dagen maar liefst 15 graden warmer dan in het bos. Nu gaan overal de airco’s aan, maar er zou juist veel meer moeten worden geïnvesteerd in meer bomen, groene tuinen, groene gevels en groene daken. Die bieden ook veel verkoeling. Ook laten meerdere wetenschappelijke onderzoeken zien dat groen een positief effect op onze gezondheid en welzijn heeft én bieden we onze Nederlandse vogels, bijen en insecten eet- en woongelegenheid.

Waterton

Iedereen met een tuin anno 2022 zou inmiddels wel moeten beschikken over een waterton. Want hoe zonde is het dat regen, die op een ander moment valt, doodleuk in het riool verdwijnt, terwijl we die op dit soort dagen zo hard nodig hebben.

Voor wie zich een beetje druk maakt om het veranderende klimaat, is het aanschaffen van een regenton wellicht een simpele stap 1. Daarnaast hebben we vanuit IVN tal van concepten ontwikkeld om tuinen te vergroenen, of juist water te creëren in je tuin. Alle ingrediënten om de steeds vaker tropische dagen door te komen heeft IVN in huis. Nu is het tijd dat iedereen actie onderneemt en begint met een eerste stap: de waterton.

3 weken geleden

Bossenstrategie moet om als blad aan een boom

De Zevende Nederlandse Bosinventarisatie komt met de conclusie dat het bos in ons land gemengder en opener is geworden en het aantal loofbomen is toegenomen. Moeten we nu juichen of worden we blij gemaakt met een dooie mus? Bedenk eens dat een kleine 8000 jaar geleden een eekhoorn – in theorie – zonder de grond te raken van Rotterdam naar Groningen of Maastricht kon klauteren, dan moet je toch huilen om al die speldenprikjes zogenaamde natuurwinst. Het is hoog tijd dat de bossenstrategie flink op de schop gaat.

Nederland stond vroeger bekend als Holzland, oftewel Houtland. Niemand zal hier nu bij ons landje nog aan denken. Met 9 procent bosoppervlak bungelen we onderaan in Europa. Hoewel het fijn is dat het beter gaat in de overgebleven bossen, is dit bij lange na niet genoeg. Het kabinet mag dan voornemens zijn de komende tien jaar 37.000 hectare bos aan te planten, vooralsnog is er sinds 2013 12.000 hectare bos verdwenen. Punt is dat we in Nederland gewoon wel veel hout gebruiken.

Houtproductie

In Nederland is de vraag naar hout groot.  Cement en beton zijn nu verantwoordelijk voor bijna 10 procent van de CO2-uitstoot en kunnen door hout worden vervangen. Daarnaast is hout nodig om de 200 hongerige biomassacentrales te stoken, om zo duurzame energie op te wekken en vergeet niet hoe graag wij houten voeren, meubels en kozijnen hebben. Maar is er wel genoeg hout voor alle mensen-wensen?

Bos dat oud mag worden

We gebruiken dus ontzettend veel hout. En daarom is het van belang voor klimaat en biodiversiteit dat er niet alleen maar productiebossen zijn. We hebben ook bos nodig dat met rust wordt gelaten en dat oud mag worden. Willen we ons land beschermen tegen klimaatverandering en het verlies van biodiversiteit dan moet niet alleen de kwaliteit van de bestaande bossen omhoog, maar er is veel meer geld en grond nodig voor nieuwe loofbossen. Als we besluiten de natuur de komende honderd jaar zijn gang te laten gaan, dan is Nederland net als 8000 jaar geleden weer één groot loofbos. Hoe fijn is dat?  Misschien is het wel tijd voor een Nederlandse versie van de Japanse Great Forest Wall, een bos dat de hele oostkust van Japan bestrijkt. Met dit bos stimuleren we biodiversiteit, slaan we CO2 op, bergen we water en voorkomen we verdroging van de bodem.

1 maand geleden

Voorkom nieuwe watersnood door stenen te vervangen door groen

Een jaar geleden hield Limburg de adem in. Het scheelde slechts centimeters of de dijken van de Maas waren overstroomd. Wel liepen steden als Valkenburg onder water en was er 1,2 miljard euro schade te betreuren. Een jaar later liggen er vele warme dagen in het verschiet met de verwachting van amper een spatje regen. Stad en natuur zuchten dan weer onder de hitte en droogte, want al dat water van vorig jaar ligt nu hoogstwaarschijnlijk in de Noordzee.

Tijd dus dat er iets verandert. Daarom pleit IVN Natuureducatie voor de hoognodige vergroening, want groen houdt niet alleen water vast, maar zorgt ook voor verkoeling.

Te hoge belasting waterstelsel

Deskundigen verwachten dat de extremen in ons klimaat steeds groter worden. Dit betekent dat we steeds vaker lange periodes van droogte krijgen, afgewisseld met extreme hoeveelheden regen in korte tijd. Lokaal viel een jaar geleden in Limburg tot 180 mm regen, waardoor de beken buiten hun oevers traden en dorpen en steden met ongekende snelheid onder water liepen.

De tijd om te evacueren was te kort en de schade was niet te voorzien. Gelukkig hebben de beken en rivieren met verruimingsprojecten de ruimte gekregen, maar daarmee is het probleem niet opgelost: de omgeving van de rivieren en beken is zo erg versteend dat de belasting van het waterstelsel veel te groot is.

Bedrijventerreinen, steden, infrastructuur maar ook onze eigen tuinen zijn versteend. In grote steden zoals Amsterdam is 74 procent van de buurten versteend. Bedrijventerreinen waar geen boom te vinden is, komen meer voor dan groene bedrijventerreinen. Het aantal bomen langs wegen en waterwegen neemt af en tuinen worden steeds vaker ingericht met steen in plaats van groen. En daar waar geen stenen liggen, gebruiken we de bodem dusdanig intensief dat de kwaliteit afneemt. Door lange droge periodes neemt modder de hardheid van gesteente aan en dringt het water er amper meer doorheen.

Groen is de oplossing

Veel getroffenen in Limburg vragen zich af hoe het nu anders kan. Hoe voorkomen we dat de nog beperkte schade van 1.2 miljard in de toekomst geen schade van 10 miljard wordt? Groen is het toverwoord en het is de oplossing waarmee iedereen vandaag nog kan starten.

Plant op je bedrijventerrein met je werknemers een boom, voorzie tijdens buurtdagen tuinen van inheemse planten, maken in de steden ruimte voor extra groen en omring de wegen met struikgewas. Het is zo makkelijk en bovendien ook nog eens goed voor de biodiversiteit.

1 maand geleden

Na invoering van statiegeld plastic flesjes nu ook maatregelen piepschuim nodig

Een jaar na de invoering van statiegeld op kleine plastic flesjes blijkt dat tachtig procent hiervan nu wordt ingeleverd. We zien dat statiegeld werkt, ook op de rivieroevers zijn er tijdens de laatste meting van  Schone Rivieren in het voorjaar minder plastic flesjes gevonden. Vrijwilligers troffen per 100 meter gemiddeld 16 plastic drankverpakkingen, een jaar eerder waren dat er nog 21 per 100 meter. Maar nog steeds zijn het er teveel. Blijvend onderzoek is nodig om de effecten van statiegeld in kaart te brengen.

Ook  laten de metingen opnieuw zien dat de oevers zijn vervuild met piepschuim. Per 100 meter rivieroever werden er gemiddeld 80 stukjes piepschuim gevonden. IVN Natuureducatie, Stichting De Noordzee en Plastic Soup Foundation, de organisaties achter Schone Rivieren, maken zich grote zorgen over deze vervuiling. Het is echt van belang dat de overheid komt met betere wet- en regelgeving. Tot het zover is, zou het bedrijven sieren zelf verantwoordelijkheid te nemen om vervuiling te voorkomen.

Piepschuim steevast in top 3

Al sinds het begin van de metingen door Schone Rivieren staat piepschuim in de top 15 van meest gevonden afval en sinds twee jaar staat het materiaal steevast in de top 3, naast ondefinieerbare stukjes hard en zacht plastic. Piepschuim wordt gemakkelijk door de wind meegenomen en het blijft drijven, waardoor het zich overal verder verspreidt. Uiteindelijk komt het dan in de rivieren terecht en daarom vinden we het zoveel terug langs de oevers. Bovendien brokkelt het natuurlijk ontzettend makkelijk af in kleine stukken of in bolletjes.

Dierenleed

Piepschuim is van origine een isolatiemateriaal, maar doordat het licht is en in elk vorm te maken, wordt het ook veel als verpakkingsmateriaal gebruikt. In de bouw wordt het toegepast als fundering en in vloeren en ook in de tuinbouw wordt het veel gebruikt. Probleem is echter dat het niet afbreekt en dus eeuwenlang blijft rondslingeren. Het veroorzaakt ook veel direct dierenleed. Kleine stukjes en bolletjes worden door bijvoorbeeld vogels aangezien voor voedsel. Hun magen vullen zich steeds meer met deze materialen en ze kunnen uiteindelijk omkomen van de honger. Hoog tijd dus voor goede wet- en regelgeving om vervuiling met piepschuim te voorkomen. Maar voordat het zover is, is het belangrijk dat het bedrijfsleven het grote piepschuimprobleem zelf erkent en aan de slag gaat met de hoognodige oplossingen.

1 maand geleden

Schoolmoestuin in strijd tegen fastfoodlunch

Het aanbod van fastfood rondom middelbare scholen is de afgelopen jaren gigantisch gegroeid. Daardoor is het voor pubers steeds makkelijker om vlakbij school aan een ongezonde lunch te komen. Bedenkende dat overgewicht een groot probleem is bij volwassenen en jongeren, is het daarom belangrijk dat kinderen al op jonge leeftijd leren dat gezond eten leuk en lekker is. Dat begint met moestuinieren op de basisschool.

Helaas gebeurt dit tot nu toe veel te weinig. Slechts een op de vijf basisscholen beschikt over een schooltuin. Hier leren kinderen hoe een zaadje een slaatje wordt en zien ze hoe tomaten en komkommers groeien. Jonge kinderen worden hier echt enthousiast van. En niets is lekkerder dan het zelfgekweekte worteltje.

Willen we dat onze kinderen opgroeien tot gezonde volwassenen, die ook bewust kiezen voor een goede maaltijd in plaats van een lunch met saucijzenbroodjes, friet of een pak roze koeken, dan moeten kinderen dit van jongs af aan meekrijgen. Als IVN Natuureducatie pleiten we er daarom voor dat iedere school zijn eigen moestuin krijgt en ook leren waarom het belangrijk is dat ze gezond eten.  

Smaakbeleving

Natuurlijk heeft iedereen een smaakvoorkeur. Van nature is die voorkeur vrijwel altijd zoet, maar ook smaak kun je kweken. Vergelijk het met koffie. Dat vindt bijna ook niemand direct lekker. Ook voor ouders is het een kwestie van volhouden. Vindt een kind bepaalde groente niet lekker? De aversie tegen de smaak wordt steeds minder naarmate het vaker wordt voorgeschoteld. Een kwestie van wennen.

1 maand geleden

Olijfboom hoort niet in de Nederlandse tuin

Afgelopen dagen was het Open Tuinenweekend en hebben weer veel Nederlanders inspiratie opgedaan voor hun eigen tuin. Heel fijn, vooral als er wat tegels uit worden gehaald en daarvoor planten terugkomen. Als IVN Natuureducatie roepen we echter wel op: vergeet die olijfboom en kies voor beplanting, die in Nederland thuishoort Dat is veel beter voor de natuur.

Tegenwoordig is er van alles verkrijgbaar. Maar een palmboom hoort nu eenmaal niet in Nederland thuis. In het belang van insecten en andere soorten is het goed te kiezen voor planten die hier van oudsher groeien. Neem bijvoorbeeld het verschil tussen de Amerikaanse eik en de zomereik: op die eerste vonden onderzoekers 13 verschillende soorten insecten, op de zomereik maar liefst 450.

Alle tuinen samen grootste natuurpark van Nederland

Om ervoor te zorgen dat mensen meer inheems gaan planten, is IVN in het najaar van 2019 begonnen met Tuiny Forest, een kant-en-klaar pakket van inheemse bomen, heesters en zaden. Inmiddels zijn er al meer dan drieduizend tuinen op deze manier vergroend. Want als je bedenkt dat alle Nederlandse tuinen bij elkaar opgeteld het grootste natuurpark van ons land vormen, dan valt hier natuurlijk heel veel natuurwinst te behalen.

Nationale Parken tuinen

Helemaal mooi is dat er nu speciale ‘Nationale Parken tuinen’ zijn voor in je eigen achtertuin. Dat is begonnen vanuit De Utrechtse Heuvelrug. Verschillende bewoners in deze omgeving hebben nu dus een Heuvelrugtuin met beplanting vanuit dit Nationale Park. Inmiddels hebben ook de Nationale Parken Zuid-Kennemerland, Hollandse Duinen en Duinen van Texel dit voorbeeld gevolgd. Echt super voor de biodiversiteit. Als IVN hopen we dus dat steeds meer mensen in eerste instantie gaan kiezen voor een gezonde natuur in eigen land en van de natuur, die bijvoorbeeld eigenlijk in Zuid-Europa hoort, gewoon op vakantie gaan genieten.

2 maanden geleden