IPCC onderschat klimaatrisico in eigen berekeningen

2 maanden geleden Buitenland
Peter van Vliet

Dit is een expertquote via ANP Expert Support
Duurzaamnieuws.nl
Aanleiding: Vijf scenario's die het IPCC heeft voor het klimaat | ANP

Vorige week verscheen het eerste deel van het nieuwe IPCC klimaatrapport. Daarin wordt een te optimistische indruk gewekt dat het klimaat nog gered kan worden. Dat is het gevolg van het gehanteerde jargon en de manier van risicoberekening.

Probleem al bekend in 2017

De Australische klimaat-denktank Project Breakthrough wees er in 2017 al op dat het IPCC een manier van berekenen hanteert, die het risico op extreme klimaatreacties structureel onderschat. Daarbij komt dat het jargon dat in de rapporten wordt gebruikt ook gemakkelijk tot onderschatting leidt. Wie niet volledig is ingevoerd trekt makkelijk verkeerde conclusies.

Terminologie klinkt misleidend

De gehanteerde terminologie nodigt uit tot een (veel te) positieve beoordeling van risico’s. Zo wordt een gebeurtenis met een kans van 33%, of 1 op 3, beschreven als ‘unlikely’. In een gebruikelijke risico-analyse is zo’n risico nog altijd aanzienlijk.

Te optimistische rekenmethode

Meer verborgen is de onderschatting die voortkomt uit de manier waarop de risico’s worden berekend. Daarbij wordt doorgaans uitgegaan van een normale verdeling of Gauss-curve.

Die houdt echter geen rekening met dynamische invloed op data, waardoor gebeurtenissen met een kleine kans op voorkomen, toch tot grote risico’s kunnen leiden. De recente overstromingen in Duitsland, België en Limburg zijn daarvan een voorbeeld.

Grotere temperatuurstijging

Dat kan ook grote gevolgen hebben voor de inschatting van een waarschijnlijke temperatuurstijging. In een scenario voor (gemiddeld) 3 graden opwarming wordt het risico dat het uiteindelijk 6 graden warmer wordt geen 2% (zoals in een normale verdeling) maar 10%. Oftewel 5x zo groot. Bij het IPCC zijn beide overigens dan nog steeds ‘very unlikely’.

Oorlogseconomie

Breakthrough suggereert dat alleen een complete oorlogs-economie nog iets kan redden. Daarin staat alles in het teken van het maximaal terugbrengen van de uitstoot van broeikasgassen.

Dat vergt extreme maatregelen die aanzienlijk verder gaan dan afstand houden en mondkapjes dragen. En dat vergt gezamenlijk, gecoördineerd en krachtig ingrijpen van overheden. De kans daarop is echter, ook gezien de ervaring, klein.

Dit is een expertquote van een deelnemer van de dienst ANP Expert Support. De ANP-redactie is niet verantwoordelijk voor deze quote. Zie anp.nl/experts

Andere quotes van deze organisatie

Koning zou de troonrede niet moeten uitspreken

Van de begroting van een demissionair kabinet mag je traditioneel geen hoge verwachtingen hebben. Maar de urgentie van de gestapelde crises vraagt meer dan ooit om daadkracht van de Nederlandse politiek. Die schittert vooral door besluiteloosheid.

Andere situatie

Prinsjesdag is dit jaar anders dan in andere demissionaire jaren. Het land en de wereld zien zich geconfronteerd met een opeenstapeling van crises. De Nederlandse politiek voegt daar nog een extra dimensie aan toe: die van haar eigen onmacht en falend leiderschap.

Gelekte plannen

Het lekken van de plannen voor Prinsjesdag 2021 is inmiddels bijna net zo'n traditie geworden als Prinsjesdag zelf. Dit jaar zijn ze vooral weinig spectaculair en gaan ze vooral over wat er niet gaat gebeuren.

Voor een deel zijn ze bovendien illusionair. Een grote hap in de begroting, 6 tot 7 miljard euro, wordt gereserveerd voor ondersteuning van klimaatplannen. Daarbij worden vooral het stimuleren van elektrisch rijden en de bouw van meer zonne- en windparken genoemd. Het is echter twijfelachtig of die bedragen ook wel uitgegeven kunnen worden en zo ja, of ze effectief zijn.

Immers, de congestie op het stroomnet is een toenemend probleem waardoor veel nieuwe projecten helemaal niet aangesloten kunnen worden. Over het oplossen daarvan is nog niets concreets vernomen. Daar uit nu ook het Planbureau voor de Leefomgeving zorgen over.

CO2 uitstoot niet omlaag

Recente cijfers van het CBS tonen aan dat de co2-uitstoot al weer bijna op het niveau van voor corona is. De gemiddelde stijging op kwartaalbasis bedroeg 11 procent, de stijging van de industrie maar liefst 13 procent ten opzichte van het zelfde kwartaal vorig jaar.

Daarmee komt Nederland in een spagaat: de regering is gehouden aan een vermindering van uitstoot op basis van het Urgenda-vonnis, terwijl de recente cijfers aantonen dat een snelle terugkeer van de economie naar niveaus van voor corona, onvermijdelijk leiden tot een verdere toename.

Uitstel evacuatie Afghanistan kost levens

De toch al precaire situatie in Afghanistan werd de afgelopen dagen nog verergerd door het aftreden van ministers Kaag en Bijleveld. Een ordinaire wraakactie van de ChristenUnie richting D66 mondt uit in een situatie die potentieel tientallen mensen het leven kan kosten.

Ultiem protest

Onze koning heeft een mogelijkheid tot een ultiem protest:  hij zou de troonrede niet kunnen uitspreken voordat er een nieuwe regering is. "Leden van de Staten-Generaal, bewindslieden. U verzaakt uw plicht om het landsbelang te dienen. Daarom zal ik u deze keer niet toespreken". Maar ook dat zal wel niet gebeuren.

1 maand geleden

Formateurs moeten geen tijd verspillen aan uitzichtloze kernenergie

Vorige week verscheen er een vernietigend rapport over kernenergie. Dat werd opgesteld door de Britse klimaatexpert Jonathon Porritt. Het rapport maakt korte metten met het frame dat kernenergie duurzaam zou kunnen zijn.

Verschillende partijen, waaronder VVD en CDA, namen in hun verkiezingscampagnes duidelijk stelling vóór verder onderzoek naar de toepassing van kernenergie in Nederland. Die zou een bijdrage moeten leveren aan het halen van de klimaatdoelen. 

Kabinetsformatie moet geen tijd verspillen aan kernenergie

Het toepassen en uitbreiden van kernenergie is en blijft omstreden in Nederland. Het onderhandelen daarover in de huidige kabinetsformatie zal naar verwachting dan ook veel extra tijd gaan kosten. Tijd die beter besteed kan worden aan het oplossen van de vele slepende problemen die ons land al kent.

Klimaatdoelen toch al moeilijk haalbaar

Eén van die problemen is het halen van de doelen uit het Klimaatakkoord. Die doelen stonden al onder druk en naarmate de kabinetsformatie langer duurt, wordt de kans kleiner dat ze nog worden gehaald. Nu uit het rapport van Porritt blijkt dat kernenergie ook geen enkele bijdrage aan duurzaamheid levert, integendeel zelfs, is praten of onderhandelen erover zinloos en contraproductief geworden.

Juist meer CO2

Het rapport toont naast de invloed van de uitgebreide lobby voor kernenergie aan dat kernenergie niet kan voldoen aan de meest kritieke voorwaarden voor duurzaamheid in de huidige situatie. Die situatie is urgent, en het ontwikkelen van nieuwe werkende centrales duurt veel te lang. De kosten zijn te hoog: kernenergie is nu al 5x duurder dan wind- of zonne-energie. En de CO2 uitstoot gaat tijdens de bouwperiode juist omhoog, in plaats van omlaag. Dat strookt met geen enkel doel dat voor 2030 (of zelfs 2050) gehaald moet worden.

Geen media-aandacht voor structurele problemen bij nieuwe kernenergie

Frappant is dat het rapport, dat onlangs door duurzaamnieuws.nl werd gepubliceerd, in de media verder nauwelijks aandacht krijgt. De sterke argumenten tegen nu nieuwe kernenergie op de agenda plaatsen verdienen echter meer aandacht. Ze kunnen ons behoeden voor een nieuw nationaal debacle.

6 maanden geleden