Regenwormen en pissebedden volop aanwezig in bodemdierentrekker Tiny Forest

04-12-2020 15:10 | 2 jaar geleden Binnenland
Maarten Bruns

Dit is een expertquote via ANP Expert Support
IVN Natuureducatie
Aanleiding: Ecologen: Bodemdieren zijn onmisbaar voor de natuur | ANP

Morgen is het Wereldbodemdag, de dag dat de schijnwerpers niet alleen op Sinterklaas staan, maar ook op onze bodem. Die is er op veel plaatsen door de klimaatverandering slecht aan toe. Vooral in de zomer kampen we met veel droogte, maar aan die slechte bodem is echt iets te doen: Leg een Tiny Forest aan.

In oktober werden de bodemdierendagen gehouden. Uit de cijfers die nu bekend zijn geworden blijkt opnieuw dat de inheemse minibossen heel goed zijn voor de bodem en biodiversiteit. Met gemiddeld een score van 9,5 krijgt ons Tiny Forest grote erkenning van de NIOO-KNAW, het Nederlands Instituut voor Ecologie. Zo wordt in deze minibossen, die ongeveer de grootte hebben van een tennisveld, meer variatie aangetroffen dan in andere onderzochte groene plekjes, zoals parken en tuinen.

In de Tiny Forests zijn door de onderzoekers vooral heel veel regenwormen en pissebedden gevonden. Ook duizendpoten en kevers werden veelvuldig gesignaleerd. Verder kroop er een aardig aantal spinachtigen, huisjes- en naaktslakken en miljoenpoten rond. En tenslotte werd ook de mol geregeld gezien, wat het ecosysteem nog completer maakt. We hopen als IVN Natuureducatie dus nog heel wat meer van deze bosjes te plaatsen.

Maarten Bruns is programmamanager Natuur in de buurt van IVN Natuureducatie
Dit is een expertquote van een deelnemer van de dienst ANP Expert Support. De ANP-redactie is niet verantwoordelijk voor deze quote. Zie anp.nl/experts
IVN Natuureducatie
plaats:
Amsterdam
website:
https://ivn.nl

Andere quotes van deze organisatie

Hoog tijd dat Black Friday wordt afgeschaft vanwege het klimaat

Naar verwachting gaat één op de vijf Nederlanders tijdens Black Friday op koopjesjacht. Hoewel de kortingsparade officieel op vrijdag 25 november plaatsvindt vliegen de Black Friday deals je deze week al om de oren. Overal worden consumenten verleid tot het doen van impulsaankopen. In deze tijd is dit echt onwenselijk. Wat IVN Natuureducatie betreft is het hoog tijd dat hieraan een einde komt.

De aangewakkerde koopkoorts doet ons vergeten dat er andere opties zijn. Denk bijvoorbeeld aan delen, hergebruik en zelf maken. Gemakkelijk en ook nog eens beter voor het klimaat en de biodiversiteit. Het is toch eigenlijk te gek voor woorden dat we een week na de Klimaattop in Sharm-el-Sheikh, waar weer zo duidelijk is geworden dat het anders moet, weer doodleuk doorgaan met consumeren.

In belang van biodiversiteit

Met ieder product dat we kopen, berokkenen we de aarde schade. Helemaal als die spullen ook nog eens tienduizenden kilometers getransporteerd moeten worden. We doen dit ten koste van de generaties die na ons komen. Zo is sinds 1970 de wereldwijde biodiversiteit met circa zeventig procent afgenomen, zo blijkt het Living Planet Report van het WNF. Dit moet een halt worden toegeroepen.

Natuurlijk moeten we nog kunnen genieten en ons niet overal schuldig over voelen. Maar het is wel belangrijk om ons bewust te zijn van de consequenties van onze acties en indien mogelijk een stapje terug doen in consumeren. Hopelijk omarmen veel mensen het Green Friday-initiatief van Trees for All en kiezen ze zo voor meer bomen in plaats van meer spullen.

Er mogen dan inmiddels acht miljard mensen zijn, het is belangrijk dat wij mensen beseffen dat wij slechts één van de miljoen soorten op deze planeet zijn. De mens en zijn vee zijn echter buitenproportioneel gegroeid ten opzichte van andere soorten. Als je alle levende zoogdieren op de weegschaal legt, bestaat volgens de bekende Britse bioloog David Attenborough maar liefst 96 procent van het gewicht uit de mens samen met zijn vee. Laten we vooral ook voor die andere soorten zorgen.

6 dagen geleden

Bladeren weghalen uit de tuin is slecht voor de natuur

Veel tuinbezitters kiezen ervoor om de kleurrijke bladeren die nu van de bomen vallen weg te blazen en op te ruimen. Dat is niet de beste oplossing gezien het belang van de bladeren voor bodem, biodiversiteit en het behoud van een gezonde tuin. Tussen de bladeren leven namelijk allerlei nuttige insecten en andere beestjes die ontzettend belangrijk zijn voor een gezonde tuin. Ook beschermen de bladeren de bodem tegen uitdroging en zorgen de extra voedingsstoffen voor mooiere bloemen in het voorjaar.

Het is logisch dat tuinbezitters iets willen doen tegen alle bladeren die momenteel op hun grond terechtkomen. Van gladheid kunnen gevaarlijke situaties ontstaan en veel mensen houden niet van een rommelige aanblik. Daarentegen kan een tuinbezitter de bladeren prima laten liggen. Die kan het beste kiezen voor een plek waar die geen last van de bladeren ondervindt, en daar laten liggen.

Dat is goed voor de bodemlaag die dan vochtig blijft waardoor onder andere bomen de strenge winter beter doorkomen. Dus paden en grasmatten kunnen gerust bladvrij gemaakt worden, maar laat de bladeren in de borders liggen.

Het is ontzettend zonde om de bladeren, die zo’n belangrijke voedselbron voor tuinen zijn te verwijderen. Kies je er toch voor om dit te doen? Zorg dan dat je met het voor jou overtollige blad, bladcompost maakt.

Home made bladcompost 

Zelfgemaakte bladcompost heeft de goede schimmels en bacteriën die nodig zijn voor een gezonde tuinbodem. Daarnaast is bladcompost maken helemaal gratis en kan je ze niet alleen als afdekkende ‘mulchlaag’ gebruiken, maar ook door de bodem mengen. Om bladcompost te maken zijn er alleen een paar plastic zakken, een hark of bezem en een prikstok nodig. In een paar simpele stappen maak je home made bladcompost.

1.     Verzamel het blad en besproei het als het droog is.

2.     Doe het blad in een vuilniszak en stamp het stevig aan.

3.     Maak een paar gaatjes onderin de zak en zet de zak ergens (onopvallend) in de tuin.

4.     Na circa een jaar kan je de bladcompost gebruiken als mulchlaag of bodemverbeteraar.

1 week geleden

Kinderopvang buiten in de natuur moet de norm worden

Steeds meer ouders lijken te kiezen voor een groene kinderopvang. Zij willen dat hun kroost volop vrij kan buitenspelen in een gezonde natuurrijke omgeving. Belangrijk, want kinderen die veel buiten zijn, bewegen meer, zijn gezonder en ontwikkelen zich op allerlei vlakken beter. IVN Natuureducatie vindt daarom dat een groene, natuurrijke kinderopvang de norm moet worden. Willen we dat onze kinderen gezond opgroeien, dan moet hier ook oog voor komen in politiek Den Haag zodat er volop kan worden geïnvesteerd in groene buitenruimtes.

Uit onderzoek blijkt dat kinderen van nu maar liefst zes keer minder buiten spelen dan hun opa’s en oma’s. Het gevolg is onder andere dat de motoriek achteruit is gehold. Ook zijn bij veel kinderen de ogen al op jonge leeftijd achteruitgegaan als gevolg van veelvuldig schermgebruik. Dit soort ontwikkelingen moeten we echt stoppen.

Hartje Winter

Afgelopen juni vierden we als IVN de tiende editie van ModderDag. Maar liefst een paar duizend kinderopvanglocaties deed mee, in totaal zo’n 160.000 kinderen. Dat geeft wel aan dat de animo om naar buiten te gaan er wel is. En deze winter staat opnieuw de campagne Hartje Winter op het programma, waarin we de kinderdagopvang en bso’s stimuleren om ook in de winter naar buiten te blijven gaan.

In deze tijd, waarin steden zijn volgebouwd en we kampen met klimaatverandering en achteruitgang van de natuur is het bovendien belangrijk dat kinderen al op jonge leeftijd in aanraking komen met de natuur. Want terwijl ze slootjespringen, in een boom klimmen of lekker door de bosjes struinen, ontdekken ze hoe mooi die natuur is en gaan ze er op latere leeftijd ook beter voor zorgen.

Schotland

Schotland geldt als een van de voorlopers als het gaat om natuurrijke kinderopvang. Daar is het beleid dat kinderen 50 procent van de tijd, die ze op de opvang doorbrengen, buiten zijn. Het zou fijn zijn als hier ook in Nederland wet- en regelgeving voor zou komen.

3 weken geleden

De herfst is het ideale moment voor ‘tegelwippen’

Aan het begin van de week hadden we te maken met code geel en de week eindigt met temperaturen boven de 20 graden. Duidelijk is dat de weersomstandigheden steeds grilliger worden en dat we daar rekening mee moeten houden. Zo niet, dan krijgen we steeds vaker last van natte voeten en hittestress. Daarom is het belangrijk dat mensen, voor de winter begint, hun tuin aanpakken en gaan vergroenen. Doe je dat nu, dan zit er volgend jaar zomer veel prettiger bij.

November is de plantmaand. En IVN Natuureducatie roept daarom iedereen op: ‘Plant mee.’ Als de blaadjes zijn gevallen, gaat de natuur in een soort winterslaap: om die reden het ideale moment om te planten of te verplanten, zodat alles in het voorjaar mooi kan opbloeien. Meer groen in de tuin zorgt voor verkoeling en dat is in veel achtertuintjes zomers hard nodig. Op een tropische dag kan het temperatuurverschil tussen een groene en een betegelde tuin wel 15 graden zijn.

Wateroverlast

Bovendien werkt groen bij heftige regenval als een soort spons. Terwijl betegelde tuinen vaak last krijgen van wateroverlast bij extreem noodweer neemt een natuurrijke tuin het water op in de grond. Bovendien is het natuurlijk hartstikke zonde als dat regenwater, dat tijdens extreme neerslag valt, zomaar in het riool verdwijnt terwijl we dit vervolgens bij aanhoudende droogte weer hard nodig hebben.

Daarnaast en eigenlijk de belangrijkste reden om te vergroenen, is dat veel soorten onder druk staan. De afgelopen 120 jaar is maar liefst 85 procent van de inheemse plant- en diersoorten in ons land verdwenen en andere soorten staan onder druk, zoals bijvoorbeeld verschillende soorten bijen. De natuur heeft onze hulp hard nodig en ook in je eigen tuin kun je al het verschil maken door er wat tegels uit te wippen en daar groen voor terug te plaatsen.

1 maand geleden

Metingen burgerwetenschappers die afval langs rivieroevers in kaart brengen hard nodig

Vrijwilligers van Schone Rivieren gaan deze weken weer op pad om al het afval op de rivieroevers in ons land in kaart te brengen. Dit is nodig, omdat het verzamelen van keiharde data, waaruit blijkt hoe groot de vervuiling is, uiteindelijk hopelijk zal leiden tot een goede aanpak van de problemen.

Dat de rivieroevers zwaar vervuild zijn, bleek ook in september, tijdens de World Cleanup Day. Toen werd alleen al langs de Maas in Limburg meer dan 40.000 kilo afval opgeruimd: van autobanden tot studieboeken en sigarettenpeuken. 

Burgerwetenschappers

Het onderzoek in het najaar op de oevers van de Maas, de Waal, de IJssel en nog allerlei andere plekken is afgelopen zaterdag van start gegaan en loopt tot half november.

Inmiddels zijn meer dan duizend vrijwilligers opgeleid tot burgerwetenschappers. Zij gaan op zo’n 600 locaties aan de slag om op te ruimen, maar vooral om te noteren wat ze vinden. Als duidelijk in kaart is gebracht waar het afval vandaan komt, dan kunnen we de bron aanpakken. En dat is echt hard nodig. 

Piepschuim

Dat bleek ook wel weer tijdens onze metingen in het voorjaar. Toen troffen vrijwilligers op ruim 400 oevers bijna 130.000 stuks afval aan, gemiddeld 300 stuks per 100 meter. Vooral piepschuim en ondefinieerbare stukjes zacht en hard plastic werden veel gevonden.

Piepschuim is natuurlijk licht en wordt makkelijk door de wind meegenomen. Daarnaast brokkelt het heel snel af, waardoor het ook lastig is om op te ruimen, maar in het milieu is het natuurlijk heel schadelijk. De overheid en het bedrijfsleven moeten hier echt mee aan de slag.

Dumpplek

Daarnaast gaf World Cleanup Day langs de Maas ook weer eens duidelijk aan hoe de rivieroevers worden gebruikt als dumpplek voor zwerfafval. Bij Borgharen werden autobanden gevonden en op andere plaatsen waren onder andere fietsen gedumpt. Uit onderzoek van Schone Rivieren, waarin IVN Natuureducatie, Stichting De Noordzee en Plastic Soup Foundation samenwerken, blijkt dat 20 procent van het aangetroffen afval op de rivieroevers afkomstig is van bewuste dumpingen van industrieel en huishoudelijk afval. Het is schandalig hoe mensen hiermee de natuur belasten. Dit tij moet echt gekeerd worden.

1 maand geleden

Niet alleen Kinderboekenweek, maar ook rest van het jaar 'Gi-ga-groen' op basisschool

Vandaag start de Kinderboekenweek met het mooie thema Gi-ga-groen. Leerlingen en leerkrachten op de basisschool laten zich anderhalve week met mooie boeken en opdrachten onderdompelen in de natuur. Als IVN Natuureducatie zijn we heel blij met deze aandacht voor de natuur. Maar laten we het nu niet bij deze ene week houden: meer natuuronderwijs moet in deze tijd waarin natuur en klimaat achteruit hollen veel hoger op de agenda.

Het kabinet heeft in haar plannen dit jaar groots gesproken over de invoering van de ‘rijke schooldag’. IVN zou graag zien dat dit een ‘natuurrijke’ schooldag wordt. Terwijl de regering sport en cultuur wel op het netvlies heeft staan, ontbreekt natuur helaas. En dat is anno 2022 echt verbijsterend.

Onderzoek door Marktonderzoeksbureau Potter in 2021 toont aan dat ook ouders dit belang inzien. Maar liefst driekwart van de ondervraagde ouders van basisschoolleerlingen geeft aan natuuronderwijs belangrijk te vinden, maar helaas blijft dit op veel scholen een ondergeschoven kindje. Veel kinderen weten helaas weinig van de natuur, groeien op in een grijze, stedelijke omgeving en leren daardoor ook niet van de natuur te houden, terwijl zij de natuurbeschermers van de toekomst moeten zijn.

Buiten gebeurt het

Hopelijk worden kinderen tijdens de Kinderboekenweek overal worden getrakteerd op prentenboeken met de leukste diertjes en spannende avonturenverhalen, die zich afspelen in het bos zodat ze beseffen: buiten gebeurt het. En dat is ook de boodschap van IVN, die samen met Jantje Beton waarmee we ieder jaar de Nationale Buitenlesdag organiseren, strijdt voor veel meer buitenles. Les krijgen ‘buiten’ heeft voor kinderen zoveel voordelen boven ‘binnen’: de buitenlucht is gezond, kinderen bewegen meer, de concentratie gaat omhoog, de lesstof blijft beter hangen en niet in het minst: het enthousiasme van kinderen schiet omhoog. Hopelijk merken heel veel meesters en juffen de komende week hoe groot de effecten van de natuur zijn op hun leerlingen, zodat er een mooie beweging gaat ontstaan naar veel meer buitenles.

2 maanden geleden