Regenwormen en pissebedden volop aanwezig in bodemdierentrekker Tiny Forest

3 maanden geleden Binnenland
Maarten Bruns

Dit is een origineel bericht van IVN Natuureducatie
Aanleiding: Ecologen: Bodemdieren zijn onmisbaar voor de natuur | ANP

Morgen is het Wereldbodemdag, de dag dat de schijnwerpers niet alleen op Sinterklaas staan, maar ook op onze bodem. Die is er op veel plaatsen door de klimaatverandering slecht aan toe. Vooral in de zomer kampen we met veel droogte, maar aan die slechte bodem is echt iets te doen: Leg een Tiny Forest aan.

In oktober werden de bodemdierendagen gehouden. Uit de cijfers die nu bekend zijn geworden blijkt opnieuw dat de inheemse minibossen heel goed zijn voor de bodem en biodiversiteit. Met gemiddeld een score van 9,5 krijgt ons Tiny Forest grote erkenning van de NIOO-KNAW, het Nederlands Instituut voor Ecologie. Zo wordt in deze minibossen, die ongeveer de grootte hebben van een tennisveld, meer variatie aangetroffen dan in andere onderzochte groene plekjes, zoals parken en tuinen.

In de Tiny Forests zijn door de onderzoekers vooral heel veel regenwormen en pissebedden gevonden. Ook duizendpoten en kevers werden veelvuldig gesignaleerd. Verder kroop er een aardig aantal spinachtigen, huisjes- en naaktslakken en miljoenpoten rond. En tenslotte werd ook de mol geregeld gezien, wat het ecosysteem nog completer maakt. We hopen als IVN Natuureducatie dus nog heel wat meer van deze bosjes te plaatsen.

Maarten Bruns is programmamanager Natuur in de buurt van IVN Natuureducatie
IVN Natuureducatie
plaats:
Amsterdam
website:
https://ivn.nl

Andere quotes van deze organisatie

Veel minder padden doodgereden dankzij avondklok

De avondklok blijkt een zegen te zijn voor trekkende padden. Terwijl de amfibieën ieder voorjaar volop worden overreden door verkeer, worden er door de lockdown nu minder diertjes platgereden. Wat IVN Natuureducatie betreft is dat in ieder geval een positief effect, want zelfs met de gewone pad gaat het helaas niet goed in Nederland.

Afgelopen week is de paddentrek weer begonnen. Na hun winterrust gaan de padden ’s nachts op weg naar het water om daar te paren en eieren af te zetten. In het hele land zijn er werkgroepen met vrijwilligers actief om padden over te zetten, zodat ze onderweg niet worden overreden door verkeer.

De paddenwerkgroepen vreesden vooraf voor problemen door de avondklok, maar eigenlijk blijkt deze alleen maar positief te werken. Doordat er sowieso minder verkeer is als gevolg de lockdown en nagenoeg geen verkeer meer na 21.00 uur worden er nu veel minder padden platgereden!

Sinds 2008 is het aantal padden maar liefst gehalveerd, zo blijkt uit waarnemingen van RAVON (Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland) met wie IVN nauw samenwerkt. Dat is ontzettend zorgelijk. De gewone pad is één van de algemeenste amfibieën in Nederland, des te opvallender dat de soort het moeilijk heeft. Ook in andere Europese landen, zoals Engeland en Zwitserland neemt de soort af. De oorzaak is nog onduidelijk, maar ligt mogelijk in een combinatie van verlies aan leefomgeving, intensivering van de landbouw, landschaps- versnippering door wegen en toenemende verkeersdrukte en klimaatverandering.

Daarom is het zo fijn dat mensen willen helpen om de pad te behouden door zich bij een werkgroep aan te sluiten. Maar ook kunnen mensen helpen door een klein vijvertje in de tuin aan te leggen en te zorgen voor goede (inheemse) beplanting. Op die manier ontstaan er meer plekken voor de pad om zich voor te planten en dus om de soort in stand te houden.

Het verloop van de paddentrek kunnen mensen in de gaten houden via www.padden.nu

2 weken geleden

Natuur als bron van preventie kan zorgkosten flink omlaag brengen

Minister Hugo de Jonge gaf in dagblad Trouw terecht aan dat ons huidige zorgstelsel gebaseerd is op het behandelen van ziekten in plaats van het voorkomen daarvan. De coronapandemie, waarbij veel mensen met leefstijlgerelateerde ziekten op de ic terechtkomen, heeft de afgelopen maanden ook weer laten zien hoe belangrijk preventie is. Desondanks wordt er nog altijd een belangrijke bron van preventie structureel over het hoofd gezien: de natuur. Een bron, die vrijwel niets kost en geen bijwerkingen kent en dus een bron, die de zorgkosten enorm zou kunnen verlagen.

We weten allemaal dat we zonder natuur niet in leven kunnen blijven, maar gek genoeg wordt natuur in de gezondheidsdiscussie nog altijd vaak over het hoofd gezien. De afgelopen tien jaar zijn de onderzoeken die aantonen hoe gezond natuur is exponentieel gegroeid van enkele tientallen naar meer dan 70.000 onderzoeken nu. Natuur zorgt voor minder obesitas bij kinderen en volwassenen, natuur bevordert het herstel na kanker, versterkt het immuunsysteem en verlaagt het cholesterol. Bovendien is er minder ziekteverzuim, minder agressie en zo kan ik nog wel even doorgaan.

Door de coronapandemie hebben veel mensen de natuur herontdekt en zelf ervaren dat het hen hielp om gezond te blijven. Maar in de zorg of in beleidsplannen wordt natuur vaak nog vergeten. Hoog tijd om daar verandering in te brengen. Natuur is overal om ons heen. Waarom zouden we die mogelijkheid niet benutten? En het kan ook nog eens een gigantische kostenbesparing opleveren: een lagere zorgverzekeringspremie.

Vanuit IVN pleiten we daarom voor het opnieuw omarmen van natuur als bron voor gezondheid, voor preventie, voor behandeling én voor vitaliteit van de medewerkers in de zorg. Maar we zouden IVN niet zijn als we daarnaast niet ook opriepen om die beweging arm in arm te laten gaan met het realiseren van meer groen, zodat we straks niet alleen gezondere mensen hebben, maar ook een gezondere natuur en een gezonder klimaat.

2 weken geleden

Verplichte 0-meting biodiversiteit voor woningbouw buiten stad

Bouwers, makelaars, woningcorporaties, gemeenten en provincies roepen het volgende kabinet op tot het bouwen van nieuwe Vinexwijken in het groen buiten de stad om zo de woningnood op te lossen. Voor de natuur en biodiversiteit, die in ons drukke land al erg onder druk staan, is dit geen wenselijke situatie. Maar mocht hiertoe wel worden besloten, roept IVN Natuureducatie op om voor iedere bouwlocatie een verplichte 0-meting te doen naar de bestaande biodiversiteit. Op die manier kunnen overheden en projectontwikkelaars hun plannen zo inrichten dat de natuur ter plekke wordt versterkt en niet wordt afgebroken.

Ons land kampt met een tekort van ongeveer 300.000 woningen. Met het nieuwe gelanceerde bouwplan zouden per jaar 100.000 huizen kunnen worden gebouwd, waarbij het gebruik maken van het gebied buiten de stad een belangrijke oplossing is. Wat IVN betreft mogen de weilanden rondom de stad echter alleen worden gebruikt voor woningbouw als er geen ander goed alternatief is.

Bouwen in de stad verdient absoluut de voorkeur. En dat moet natuurinclusief gebeuren, zodat er meer planten dieren bijkomen. Veel stadswijken kampen nu op verschillende momenten in het jaar met overlast van hitte en regen. Een groene stad kan hierin verandering brengen.

Bouwen in de stad wordt nu weggezet als de dure optie, maar wil je verantwoord bouwen in het buitengebied neemt dit ook extra kosten met zich mee. Overheden en projectontwikkelaars zullen in hun plannen rekening moeten houden met de natuur. Uiteindelijk wil toch iedereen dat onze kinderen en kleinkinderen straks niet alleen mooi kunnen wonen, maar ook kunnen genieten van een groene, natuurlijke leefomgeving.

3 weken geleden

Achtergelaten afval na druk schaatsweekend straks in kaart

Na afloop van het mooie schaatsweekeinde troffen boswachters overal lege blikjes, doppen, plastic tassen en zelfs kussentjes aan in natuurgebieden. Heel jammer dat mensen genieten van de mooie natuur en er dan toch voor kiezen om hun rommel achter te laten. Gelukkig is er ook een andere trend: steeds meer Nederlanders lijken zich druk te maken om de plasticsoep en willen helpen. De afgelopen maanden heeft het samenwerkingsverband Schone Rivieren er maar liefst 300 vrijwilligers bijgekregen, die het rivierafval gaan onderzoeken.

Dit betekent dat de komende vier weken ruim 1100 vrijwilligers langs de grote rivieren op pad gaan om het afval op te ruimen en in kaart te brengen. De coronapandemie lijkt er echt voor gezorgd te hebben dat mensen meer belang zijn gaan hechten aan de natuur. Het is geweldig om te merken hoe gemotiveerd veel Nederlanders zijn om zich in te zetten in de strijd tegen het zwerfvuil op de rivieroevers.

Door de grote toename van het aantal vrijwilligers kunnen we steeds meer rivieroevers onderzoeken. Van 15 februari tot en met 15 maart gaan de vrijwillige onderzoekers, die hiervoor speciaal een training hebben gevolgd, op pad op maar liefst 634 uitgezette trajecten langs de Maas, Waal, Lek en andere grote rivieren.

Schone Rivieren, bestaand uit IVN Natuureducatie, Stichting De Noordzee en Plastic Soup Foundation, verwacht dat de vrijwilligers ook nu weer veel afval zullen vinden, zoals iedere keer in het voorjaar. Schone Rivieren doet sinds 2017 onderzoek naar zwerfafval op de rivieroevers. Vorig voorjaar werden per honderd meter rivieroever gemiddeld maar liefst 450 stuks afval aangetroffen. Dit zwerfvuil bestaat veelal uit plastic flesjes, blikjes, chips- en snoepverpakkingen, sigarettenpeuken en wattenstaafjes. Na het schaatsweekeinde en het hoge water begin februari zou de hoeveelheid afval nog wel eens hoger kunnen uitvallen.

3 weken geleden

Strooizout funest voor stadsvogels

Rijkswaterstaat heeft de afgelopen dagen al tientallen miljoenen kilo’s zout gestrooid. Ook houden veel mensen zelf door strooizout te gebruiken hun eigen opritten en tuinpaadjes begaanbaar. Begrijpelijk, want niemand wil uitglijden. Helaas is dat strooizout echter slecht voor onze stadsvogels. Het kan ze versuffen en vergiftigen. Als IVN Natuureducatie roepen we daarom op: Strooi met iets anders dat ruw maakt, zoals zand of houtsnippers.

Het strooizout, dat momenteel overal wordt gebruikt, vermengt zich met het water uit ijs of sneeuw. Op die manier vormt er pekel. Doordat pekel een lager vriespunt heeft dan water, gaat de boel smelten. Heel handig, maar niet fijn voor onze stadsvogels. Zij kunnen bij vorst moeilijk water vinden. Het pekelwater, dat nu overal in de stad in plasjes ligt, wordt dan ineens aantrekkelijk. Maar als de vogels dat zoute water drinken, krijgen ze alleen nog maar meer dorst! Ze kunnen er echt ziek van worden, wat met deze barre omstandigheden fataal kan aflopen.

Er zijn eigenlijk geen goede alternatieven voor strooizout als het gaat om onze (snel)wegen. Het zand dat ze in Scandinavië gebruiken zou in Nederland al ons prachtige ZOAB (zeer open asfalt beton) laten dichtslibben. Strooizout is niet goed voor het milieu, maar de effecten treden alleen dicht bij de weg zelf op.

In de stad ligt het anders. Afgelopen weekend lieten bazen van supermarkten weten dat er ‘significant meer zout wordt gekocht door consumenten’. De oproep van IVN Natuureducatie is om het strooien met zout lekker over te laten aan wegbeheerders en thuis alternatieven als zand of houtsnippers te gebruiken. Dat is ook voor de bodemdiertjes een stuk beter. Of strooi alleen op plekken waar het écht nodig is. Wil je nog iets extra’s doen, zet dan elke dag even een bakje vers water in je tuin voor die dorstige vogels.

1 maand geleden

Kies voor kikkers, libellen en vogels; ga voor vijver zonder vis

Nu we door het coronavirus verplicht thuis moeten blijven wil ineens half Nederland een vijver in de tuin. Goed voor de tuinbranche én voor de biodiversiteit, maar er is wel een maar: Kies voor een vijver zonder vissen. Een teleurstelling? Nergens voor nodig, want het levert heel veel op: kikkers, libellen, vogels en nog veel meer leven in de tuin.

Voor wie een vijver wil aanleggen in de tuin is het wellicht vanzelfsprekend dat daar ook vissen ingaan. Het wordt hoog tijd dat dit idee verandert. Het klinkt misschien niet als de leukste boodschap, maar wil je echt iets voor de natuur doen, dan is een visloze vijver het neusje van de zalm. Vissen eten eitjes en larven van kikkers en salamanders. Ook eten ze de watervlooien, die belangrijk zijn voor onze koudbloedige vrienden.

Een vijver zonder vissen is echt ideaal. Net afgerond onderzoek van IVN Natuureducatie en RAVON (Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland) laat zien dat tuinvijvers een belangrijke rol spelen voor biodiversiteit in de stad. Niet alleen voor ernstig bedreigde amfibieënsoorten, maar juist ook voor veel voorkomende amfibiesoorten zoals de bruine kikker en de kleine watersalamander. En dat is belangrijk, want met name de aantallen van deze soorten nemen de laatste jaren af. Daarom zijn we blij met elke tuinvijver, ook al is deze slechts een paar vierkante meter groot.

En van een vijver zonder vissen worden mensen net zo gelukkig. Het is gewoon even een mindset. Dit bewees ook een de testgroep van 25 vrijwilligers. Zij testen die afgelopen zomer een visloze vijver uit. Wat bleek: deze vijver trok allemaal ander leven aan, van libellen, juffers tot kikkers, salamanders en vogels, zoals de processierups etende koolmezen, boomklevers en merels.

1 maand geleden