Belangrijk dat professionals met ouders in gesprek gaan over shame sexting

12-01-2022 10:24 | 6 dagen geleden Binnenland
Hilde Bakker

Dit is een expertquote via ANP Expert Support
Movisie
Aanleiding: Kwart van basisscholen heeft te maken met online shaming | KRO-NCRV

Uit onderzoek van Pointer en DUO Onderwijsonderzoek en Advies blijkt dat op een kwart van de basisscholen online naaktfoto’s worden verspreid door leerlingen. Ieder jaar wordt een grote groep jongeren slachtoffer van shame sexting: het ongewenst online verspreiden van (gemanipuleerd) seksueel getint beeldmateriaal met als doel de afgebeelde persoon aan de schandpaal te nagelen. Voorlichting en preventie kan dus niet vroeg genoeg beginnen.

Omdat de kinderen zo jong zijn, spelen ouders daarin een belangrijke rol. Deze weten vaak niet hoe dit aan te pakken, zeker als er een taboe is op praten over seksualiteit. Als professional kun je ouders adviseren hoe het gesprek aan te gaan met hun kinderen om shame sexting te voorkomen of hen te ondersteunen als het al gebeurd is.

Het ongewenst delen van deze beelden brengt grote risico’s met zich mee. De gevolgen van shame sexting zijn groot voor slachtoffers. Daders zijn zich hier vaak niet van bewust. Daarom is het belangrijk in gesprek te gaan met jongeren en hun ouders. De rol van opvoeding is groot in het (online) weerbaar maken van kinderen. Openheid en vertrouwen van de ouders naar hun kinderen en hen uitnodigen om eerlijk te zijn, zonder meteen te straffen of te verbieden, werkt beschermend.

Praten over shame sexting

Meisjes met bijvoorbeeld een Turkse of Hindoestaanse achtergrond kunnen door shame sexting in de ogen van hun familie of gemeenschap hun eer verloren hebben, waarmee zij ook risico lopen op eergerelateerd geweld door haar familie. Kennisplatform Integratie & Samenleving (KIS) ontwikkelde een toolkit: Praten over shame sexting voor professionals. Zij krijgen handvatten aangereikt om ouders met een migratieachtergrond te ondersteunen bij gesprekken over seksualiteit en shame sexting met hun kinderen. Professionals vinden het vaak lastig om dit op een cultuursensitieve wijze te doen. In de toolkit zijn concrete adviezen te vinden. Zoals:

  • Heb kennis en begrip van de schaamte- en eercultuur, maar ook van de eventuele religieuze context.
  • Neem de tijd om opvattingen en ervaringen van ouders in kaart te brengen.
  • Sluit in taal en formulering aan bij de ouders: liever woorden als intimiteit dan expliciet taalgebruik als seks
  • Ken de risico’s op eergerelateerd geweld en de stappen van de Meldcode.

Met de toolkit kunnen sociaal professionals ook aan de slag met groepsbijeenkomsten voor ouders. Veel ouders met een migratieachtergrond leren graag van ervaringen van andere ouders en van praktijkvoorbeelden. Zo help je hen om het gesprek aan te gaan met hun kinderen.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met onze expert Hilde Bakker, of de communicatieadviseur van dit onderwerp Dyonne van Haastert.
Dit is een expertquote van een deelnemer van de dienst ANP Expert Support. De ANP-redactie is niet verantwoordelijk voor deze quote. Zie anp.nl/experts

Andere quotes van deze organisatie

Meer praten helpt suïcide onder lhbti-jongeren voorkomen

Het aantal jongeren tot 30 jaar dat door zelfdoding om het leven is gekomen, lag het afgelopen jaar 15 procent hoger dan in voorgaande jaren. Vooral onder jongeren tussen de 20 en 30 jaar is het aantal suïcides toegenomen, blijkt uit cijfers van de Commissie Actuele Nederlandse Suïcide Registratie (CANS). Suïcidepogingen onder Nederlandse lhb-jongeren komen 4,5 keer vaker voor dan onder heteroseksuele jongeren. En transgenderjongeren doen maar liefst tien keer vaker zo’n poging dan niet-transgenderjongeren.

Tijdens een minisymposium op 18 november 2021 georganiseerd door Movisie gingen experts in gesprek over suïcidepreventie onder lhbt-jongeren. De punten die uit dit symposium kwamen zijn voor een groot deel ook toe te passen op de suïcidepreventie onder jongeren in het algemeen.

Meer kennis hulpverleners 

Volgens de experts ontbreekt het bij hulpverleners aan kennis over suïcide én over lhbti-zijn. Daar moet verandering in komen, zeggen ze. Ook moeten hulpverleners het verschil leren kennen tussen seksuele oriëntatie, genderidentiteit, genderexpressie en seksekenmerken, en weten dat één persoon op al deze kenmerken kan verschillen. Maar ook over de verschillende subculturen binnen de lhbti+-gemeenschap is meer kennis nodig bij hulpverleners en sociaal-professionals.

Ook over suïcidepreventie in het algemeen schiet de kennis bij hulpverleners en sociaal professionals tekort. Volgens experts zouden opleidingen en bijscholingsinstellingen hier meer aandacht aan moeten besteden. 

Praten over suïcide

Wat ook zou helpen is dat er dat er in de samenleving veel meer over suïcide moet worden gepraat. Dat geldt in het algemeen, maar zeker als het gaat over lhbti+-jongeren.

Lhbti+-jongeren die nog in de kast zitten hebben vaak het idee dat zij de enige zijn in hun omgeving, en zeker de enige lhbti’er die kampt met suïcidale gedachten. Het is cruciaal om deze jongeren beter te bereiken. Scholen kunnen daarbij een belangrijke rol spelen.

20 uur geleden

Scholen en ouders moeten werken aan het welzijn van jongeren

Steeds meer middelbare scholieren worstelen met de gevolgen van de coronacrisis. Leerlingen lijden onder het gebrek aan sociaal contact, het niet meer kunnen sporten en bijbaantjes die niet doorgaan en dat uit zich in motivatieproblemen, sombere gevoelens en soms zelfs eetstoornissen en zelfverminking. Dit blijkt uit gesprekken die Nieuwsuur voerde met schoolbestuurders, onderwijsonderzoekers en psychologen. Leerlingen worden "apathisch". Daarom is het juist nu belangrijk voor scholen, professionals en ouders om te investeren in de weerbaarheid en het welzijn van onze jongeren. 

Weerbaarheid vergroten

Movisie heeft in een handreiking praktijkvoorbeelden en inspirerende initiatieven hoe dat kan op een rij gezet. En we komen binnenkort met een nieuw dossier over wat werkt bij het vergroten van weerbaarheid van jongeren. In de handreiking staat bijvoorbeeld aangegeven hoe je weerbaarheid bij jongeren kunt versterken. In de afgelopen jaren is er veel kennis maar zijn er ook praktische tools ontwikkeld die jongeren kunnen helpen. Bijvoorbeeld This is me!, een training gericht op het vergroten van weerbaarheid van bi-culturele jongeren.

Seksuele weerbaarheid

Ook seksuele weerbaarheid vraagt om aandacht. Het aantal pikante filmpjes en foto’s van jonge meiden dat online werd gedeeld, steeg explosief tijdens de lockdown. Hanae Haddouche, jongerenwerker in de wijk Overvecht in Utrecht, sloeg alarm. Zij geeft tips om ermee om te gaan: Het gevaar van exposurelijsten op Snapchat.

Ook op thema’s als eenzaamheid, omgaan met gelden online, hebben we wat er beschikbaar is op een rij gezet. Gebruik die kennis en help onze jongeren uit de apathie te halen.

4 weken geleden

Nieuwe studenten opleidingen zorg en welzijn verdienen een echte kans op baan of stage

Afgelopen studiejaar (2020-2021) steeg het aantal studenten dat aan een mbo-opleiding begon het sterkst in de sector zorg en welzijn, zo schrijft de Keuzegids bij de publicatie van de Keuzegids mbo 2022.

Het is voor mij een herkenbaar beeld. Steeds meer jongeren willen iets voor een ander betekenen en zich inzetten voor de maatschappij. Dat is heel belangrijk en hoopgevend voor onze samenleving. We moeten zorgen dat die jongeren ook echt de kansen krijgen om straks professioneel aan de slag te gaan tijdens en na hun opleiding. Veel studenten die de opleiding mbo Sociaal Werk volgen vinden namelijk moeilijk een stageplek. En na de opleiding komen ze lastig aan het werk. Werkgevers moeten al deze talenten van het mbo meer kansen gaan geven. Daar zijn inmiddels al een aantal mooie voorbeelden van, maar die moeten veel meer opgepakt worden.

Wat er moet gebeuren

Steek als opleiding energie in die werkgevers die gemotiveerd zijn om er iets mee te doen. Laat de studenten hun verhaal doen over wat ze kunnen, maar ook waar ze tegenaan lopen bij het zoeken van een stageplek. Regel ontmoetingen waarin zij dat verhaal kunnen vertellen. Want iedereen heeft ooit een opleiding gedaan en stage gelopen en kan zich inleven in de ander die bij geen enkele werkgever een plek kan vinden. Regel ook ontmoetingen en ervaringen via samenwerkingsprojecten tussen mbo- en hbo-studenten sociaal werk en professionals, vrijwilligers en ervaringsdeskundigen.

4 weken geleden

Paarse Vrijdag levert belangrijke bijdrage aan lhbti-acceptatie op scholen

Elk jaar op de tweede vrijdag in december is het Paarse Vrijdag, een actiedag in het onderwijs om meer ruimte te vragen voor seksuele- en genderdiversiteit. Ieder jaar lijkt de viering van deze dag groter te worden. Dit jaar komen er ook prominente sporters in actie tijdens deze dag. Aandacht voor lhbti-acceptatie op scholen is nog hard nodig en Paarse Vrijdag helpt daar enorm bij.

Het onderwijs is een goede plek om acceptatie te bevorderen. Kinderen en jongeren van 8 tot 18 jaar ontwikkelen zich snel, ook op seksueel gebied. Bovendien is de groepsdruk onder opgroeiende jeugd op scholen groot. De acceptatie van lhbti-leerlingen op scholen is vaak laag, heteroseksueel is de norm en ‘homo’ is een scheldwoord.

In Nederland werd Paarse Vrijdag voor het eerst gehouden in 2010. Sindsdien wordt deze dag georganiseerd door het netwerk van Gender & Sexuality Alliances (GSA) die op diverse scholen actief zijn. Elk jaar groeit het aantal scholen dat deelneemt aan Paarse Vrijdag. Paarse Vrijdag is in eerste instantie een grote zichtbaarheidsactie, maar ook een goede aanleiding om in lessen aandacht te besteden aan seksuele- en genderdiversiteit. Helaas weten we dat dat nog lang niet overal structureel wordt gedaan. Een dag als deze geeft daar een belangrijke impuls aan.

1 maand geleden

Lhbti-belangenbehartiging ook na 75 jaar nog steeds nodig

COC Nederland, de belangenorganisatie voor lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, trans- en intersekse (lhbti) personen, viert diens 75ste verjaardag. Als verjaardagscadeau hoopt het COC op actie in de Tweede Kamer om de rechten van lhbti-personen te verankeren in de Grondwet. Dit benadrukt de noodzaak van belangenbehartiging op dit onderwerp 75 jaar na oprichting van het COC.

De recentste publicatie LHBTI Feiten & Cijfers (2021) maakt duidelijk dat ook in Nederland nog hard moet worden gewerkt aan de emancipatie en acceptatie van lhbti-personen. Wel zijn er in de afgelopen jaren ook belangrijke stappen vooruit gezet. Onder andere als we kijken naar wetgeving en beleid, zoals het einde van de strafbaarheid van homoseksualiteit in 1971. Maar ook het verbod van discriminatie op grond van homoseksualiteit in 1994, de openstelling van het huwelijk voor paren van gelijk geslacht in 2001, verplichte lhbti-voorlichting op scholen in 2012 en het verbod op trans- en intersekse discriminatie in 2019. Aan al deze zaken het heeft COC een ontzettende belangrijke bijdrage geleverd.

Een felicitatie met dit bijzondere jubileum is zeker op zijn plaats als je kijkt wat in die afgelopen 75 jaar is bereikt. Maar het COC en inmiddels ook andere Nederlandse lhbti-organisaties zullen scherp en strijdbaar moeten blijven, want er is nog veel werk te doen.

1 maand geleden

Voorkom polarisatie door overeenkomsten in samenleving te benadrukken

Burgemeesters in het Veiligheidsberaad uitten in hun overleg met Grapperhaus vorige week hun zorgen over de toegenomen spanningen in de samenleving als gevolg van corona. Vandaag gaan ze verder praten over een langetermijnstrategie om polarisatie tegen te gaan. Voorzitter burgemeester Bruls stelde dat hij al jaren geen energie meer in de ‘gepolariseerden’ steekt en hij roept anderen op om zijn voorbeeld te volgen. Alleen met de ‘niet-gepolariseerden’, de meerderheid, wil hij een gesprek aan gaan. Hij draagt hiermee juist bij aan polarisatie door de gepolariseerden en de niet-gepolariseerden als twee tegenovergestelde en homogene groepen tegenover elkaar te plaatsen.

Ga ook met angstige burgers in gesprek

De ‘niet-gepolariseerden’ ziet hij als ‘de meerderheid’, waaronder de mensen met twijfels. Hij wil laten zien dat hij ze begrijpt. Aandacht en luisteren naar zorgen en twijfels van mensen is zeker belangrijk. Neem hun bezorgdheid serieus. Belangrijk is om ook met angstige of kritische burgers in gesprek te gaan en hen te beschouwen als onderdeel van de maatschappij: burgers die het beste willen voor de samenleving.

Maak de diversiteit binnen groepen zichtbaar

Bruls bedoelt met die ‘gepolariseerden’ waarschijnlijk de mensen die radicale denkbeelden verspreiden op sociale media en complotdenkers die je in zijn ogen ‘toch niet kunt overtuigen’. Uit onderzoeken blijkt dat juist het zichtbaar maken van de diversiteit binnen een groep zorgt voor minder vooroordelen ten aanzien van de ‘outgroup’, hetgeen polarisatie vermindert.

Benadruk het gemeenschappelijke

In plaats van polariseren is het effectiever om in de communicatie te benadrukken wat we met elkaar gemeenschappelijk hebben. Gedeelde belangen zijn een beter startpunt voor het vinden van overeenkomsten dan vooraf gegeven ‘grote’ identiteiten, zoals 'de relschoppers' of 'de gepolariseerden'.

Omstanders op sociale media

Sociale media kunnen een makkelijke uitlaatklep bieden aan opgekropte boosheid en frustratie. Beschermd door de anonimiteit uiten mensen zich online vaak extremer. Waar iemand in real life hoort of ziet aan iemands reactie dat een opmerking niet oké is, is er op sociale media geen directe feedback. Onderzoek naar de rol van omstanders, mensen die getuige zijn van haatspraak en polariserende posts op sociale media, laat zien dat het belangrijk is om niet te negeren maar in actie te komen. Omstanders kunnen zich uitspreken tegen de haatdragende of intimiderende berichten en opkomen voor elkaar. Volgers van de afzender van de berichten kunnen ook het verschil maken. Het werkt namelijk goed als mensen uit de ‘eigen groep’ zich uitspreken.

1 maand geleden